İstanbul'da son yıllarda yürütülen dijital koruma çalışmaları, kütüphanelerin yalnızca kitapların saklandığı mekânlar olmanın ötesine geçtiğini gösteriyor. Bu dönüşümün dikkat çeken örneklerinden biri olan Rami Kütüphanesi, farklı dönemlerden günümüze ulaşan binlerce kültürel materyali dijital ortama aktararak hem fiziksel olarak korumayı hem de araştırmacılar için daha erişilebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Sinema afişlerinden el yazmalarına, kartpostallardan fotoğraf albümlerine kadar uzanan koleksiyonlar, yürütülen çalışmalarla tek tek kayıt altına alınıyor.

Kitap raflarının ötesine uzanan koleksiyon

Kütüphanede sürdürülen dijitalleştirme çalışmaları yalnızca basılı eserleri kapsamıyor. Film afişleri, lobi kartları, kartpostallar, fotoğraf albümleri, plaklar, haritalar, diapozitifler, para ve pul koleksiyonları gibi farklı türdeki materyaller de koruma programına dahil ediliyor. Farklı dönemlerin sosyal, kültürel ve sanatsal izlerini taşıyan bu materyaller, araştırmalar açısından tamamlayıcı kaynaklar arasında kabul ediliyor.

Uzmanlar, özellikle tek nüsha ya da sınırlı sayıda günümüze ulaşabilen belgelerin dijital ortama aktarılmasının, hem kullanım sırasında oluşabilecek yıpranmayı azalttığını hem de bu kaynaklara farklı şehirlerden erişimi kolaylaştırdığını belirtiyor. Böylece fiziksel eserler korunurken, dijital kopyalar araştırma süreçlerinde daha etkin biçimde kullanılabiliyor.

Dijitalleştirme taramayla değil, korumayla başlıyor

Kütüphanede uygulanan süreç, yalnızca belgelerin taranmasından ibaret değil. Her materyal önce içerik ve fiziksel durumu açısından inceleniyor. Zamanın etkisiyle yıpranmış, yırtılmış ya da deformasyona........

© Milat