İlkel insanın dünyası küçüktü ama samimiydi. Tanımadığına “düşman” der miydi? Tanıyorsa, sevmediğini mertçe söyler miydi?

Bilmiyorum… Bugünün modern insanı ise tanımadığı her şeyi tehdit ilan ediyor. Üstelik bunu pijamalarıyla, terlikleriyle koltukta otururken, bir kahve yudumu eşliğinde yapıyor. Klavye başında yeni bir tip sahneye çıkıyor: Algoritma çocukları profil fotoğrafı süslü, biyografisi “insanlık sevdalısı”, paylaşımları ise baştan sona bir linç dosyası. Amaç ne aydınlatmak ne de dönüştürmek. Amaç çok daha basit ve banal: saldırmak.

Nefret, çoğu zaman bireyin kendini bir yere ait hissetme çabasından doğar. “Biz” diyebilmek için mutlaka bir “onlar” yaratılır. Antropolojik olarak bu bir kabile refleksidir. Sosyolojik olarak iktidarların işine yarar. Psikolojik olarak ise bireyin, içsel boşluğunu örtme yöntemidir. Kendisini eksik hisseden insan, başkasını eksik ilan ederek rahatlar.

Nefret nereden doğar? Korkudan mı, bilgisizlikten mi, yoksa insanın kendine bakmaya cesaret edememesinden mi? İlginçtir; “ilkel” diye küçümsediğimiz insan, nefreti bugünkü kadar örgütlü, sistemli ve ideolojik biçimde üretmezdi. Tanımadığından korkar, kaçardı ya da savaşırdı; ama onu tanımlamaz, etiketlemez, ahlaki olarak aşağılamazdı. Çünkü nefret yalnızca bir duygu değil, aynı zamanda bir düşünce düzenidir. Dile, sembole, tekrar edilebilir bir anlatıya ihtiyaç duyar. Bu yüzden nefret doğadan değil, kültürden; yani insanın inşa ettiği dünyadan doğar.

Bilgi ve bilim çağında yaşayan modern insanın hâlâ nefretle beslenmesi ilk bakışta bir çelişki gibi görünür. Oysa bu çağda bilgi artmış, anlam azalmıştır. Modern insan çok şey bildiğini sanır ama çok az şey hisseder. Bugün kabile ateşi etrafında anlatılan korku hikâyelerinin yerini, ekran başında yazılan öfkeli yorumlar almıştır. İlkel insanın elinde mızrak vardı; modern insanın elinde klavye. Mızrak bedeni yaralardı, klavye ise anlamı. Kendini modern sanan klavye şövalyelerinin amacı........

© Medya Günlüğü