Guanabanas Restoran’dan öğrendiklerim
Yapış yapış bir yaz günü, 100 kilometreye yakın yol gidip, “Jüpiter Deniz Feneri”ne 150 basamak tırmanıp inerek bütün enerjimizi tükettikten sonra, fenerin tepesinden izlediğimiz nehrin kıyısındaki bir restoranda keyif çattık.
Restoranın “Guanabanas” olan adı bir şeyler çağrıştırdıysa da ne olduğunu bilemeyince adet olduğu üzre gugılladım. Sonundaki “s” çoğul ekini çıkarınca bir meyvenin adı olduğunu öğrendim. Üstelik bildiğim bir meyvenin.
Ekvator kuşağında yetişen ve bilimsel adı “Annona muricata” olan, her dem yeşil bir ağacın meyvası bu. İngilizcede “custard apple” ya da “soursop” Türkçede “tarçın elması” ya da “Hint ayvası” diye geçiyor. Ağacı soğuğa dayanıksız ve gün boyu güneşlenmeyi yeğliyor. Nemi seviyor ama ıslaklığı pek sevmediğinden yetiştiği toprağının geçirgen olmasını, su biriktirmemesini tercih ediyor. Bu ağacın sülalesi tropikal bölgelerin yerlisi olduğundan ve bizde sadece en güney yörelerimizde tek tük yetiştirildiğinden meyvesini de pek tanımıyoruz.
Meyvesinin içinin elmadan çok ayva lafını hak ettirecek bir görüntüsü var ama ayvaya göre daha beyaz ve daha sulu. Ancak dışı ne elmaya ne de ayvaya benziyor; çok daha iri, çok daha yeşil. Üstelik dikenlerle kaplı bir kabuğu var. Tadı mangoyla ananas karışımı gibi bir şey. Doğrudan yenebiliyorsa da daha çok meyve suyu, kokteyli, muhallebisi, dondurması, tatlısı falan yapılıyor.
Latin dünyasındaki adıyla guanabana meyvesi diğer bütün meyveler gibi müthiş bir vitamin deposu. Ayrıca lif oranı çok fazla olduğu için kalorisi de oldukça düşük. Artık çocukların bile öğrendiği “antioksidan” özelliği ise çok yüksek çünkü vitamin ve minerallerin yanı sıra bolca “flavonoid” ve “tanin” içeriyor. Bu sayede de hücrelerimizin iç temizliğinde çok işe yarıyor (antioksidan o demek) Bu meyve mikrop öldürüyor, iltihap kurutuyor, belki başka tıbbi faydaları da vardır, sonuçta her şeyi de bilmiyoruz…
Madalyonun diğer yanı ise fazla tüketildiğinde neden olduğu yan etkiler. Fazlası bulantı, kusma ve ishal nedeni olabiliyor. Tansiyonu ve kan şekerini düşürüyor. O yüzden diyabet ve tansiyon ilaçları kullananların dikkatli olmaları gerekiyor. Yüksek miktarda alındığında, çekirdekleri ve yaprakları tüketildiğinde, karaciğer ve böbreklere de zarar verebiliyor. Gebelere ve emzirenlere etkisi çok iyi bilinmiyorsa da yapraklarından yapılan çayın rahmi olumsuz etkilediği biliniyor. Nörolojik yan etkiler de yaratıyor. Uzun süre ve fazla miktarda alındığında içeriğindeki “Annonacin” yüzünden........
