Narendra Modi iktidarı son on iki yılda birçok kriz atlattı. Çiftçi protestoları, muhalefetin baskısı, ekonomik sıkıntılar ve dini gerilimler hükümeti zaman zaman zorladı. Buna rağmen Modi, kamuoyu karşısında geri adım atan bir lider görüntüsü vermemeye özen gösterdi.

Ancak bu kez tablo farklıydı. Haftalar önce sosyal medyada mizahi bir internet akımı olarak başlayan hareket, ülke çapında kitlesel protestolara dönüştü. Gösterilerin sona ermesi için Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifa etmesi gerekti. İlk kez bir bakan doğrudan sokak baskısıyla görevini bıraktı. Bu gelişme, bir bakan değişikliğinden çok daha fazlasını ifade ediyor. Z kuşağının siyasal ağırlığının arttığını, ekonomik büyüme ile toplumsal beklentiler arasındaki makasın açıldığını ve gençliğin artık seçimlerle sınırlı kalmayıp sokakta da siyaset yapabildiğini gösteriyor.

Dünyanın en büyük genç nüfusu neden öfkeli?

Hindistan uzun süredir “dünyanın yükselen ekonomisi” olarak sunuluyor. Yaklaşık yüzde 7 büyüme oranıyla dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasında yer alıyor. Çin’den üretim kaydırmak isteyen Batılı şirketler için önemli bir yatırım merkezi haline geldi.

Ancak makroekonomik başarı hikâyesi gençlerin gündelik hayatına aynı ölçüde yansımıyor.Ülke dünyanın en büyük genç nüfusuna sahip. Her yıl milyonlarca genç, üniversiteye ve kamu kadrolarına girebilmek için son derece rekabetçi sınavlara hazırlanıyor. Kaliteli üniversite sayısı sınırlı, mezuniyet sonrasında nitelikli iş bulmak ise giderek zorlaşıyor.

Yaklaşık her dört gençten biri ne eğitimde ne de istihdamda bulunuyor. Kamu eğitim harcamaları, yıllardır GSYH’nin yüzde 6’sına çıkarılacağı vaadine rağmen yüzde 4 dolayında seyrediyor. Hindistan her yıl yaklaşık 10-12 milyon yeni gencin işgücüne katıldığı bir ülke. Ekonomi büyüse de yaratılan nitelikli istihdam aynı hızla artmıyor. Bu nedenle eğitim sistemi ile işgücü piyasası arasındaki uyumsuzluk, gençler açısından yapısal bir krize dönüşüyor. Böyle bir ortamda sınav güvenliği, eğitim sistemine ilişkin teknik bir tartışma olmaktan çıkıyor; milyonlarca genç açısından gelecek umudunun sembolüne dönüşüyor.

Bir hakaret, nasıl siyasi harekete dönüştü?

Kıvılcımı, yüksek yargıdan gelen küçümseyici bir ifade ateşledi. Hindistan Başyargıcının işsiz gençleri “hamamböceklerine” benzetmesi sosyal medyada büyük tepki yarattı. Gençler aşağılayıcı ifadeyi tersine çevirerek sahiplenmeye karar verdi. İnternette başlayan “Cockroach Janta Party” (Hamamböceği Halk Partisi) kısa sürede milyonlarca takipçiye ulaştı.

İlk bakışta sıradan bir internet mizahı gibi görünen bu girişim, birkaç hafta içinde gerçek bir siyasal harekete dönüştü. Üretken yapay zekâ araçlarıyla hazırlanan görseller, kısa........

© İlke TV