Kentsel Dönüşümde Uygulama Krizi; Hukuk Mu Var, Yorum Mu?
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Başkanlığının İBB karşı açmış olduğu dava sonucu İstanbul'da kentsel dönüşüm kaosa sürüklendi. Yargı önce 1/5000 lik plan notları hakkında yürütmeyi durdurma ve sonrada kesinleşmemiş olmakla birlikte esas hakkında karar vererek çatı katlarının bağımsız bölüm haline getirilemeyeceğine karar verdi.
1/5000 lik imar planları hakkında yürütmeyi durdurma kararı ve kesinleştiği takdirde esas hakkındaki karar ilçe belediyelerin yapmış olduğu 1/ 1000 imar planları için de geçerli mi?
İstanbul’da kentsel dönüşüm artık sadece bir “imar” sorunu değil; açıkça bir hukuk krizi haline gelmiştir. Aynı plan, aynı mahkeme kararı, aynı şehir… ama üç farklı uygulama:
Bir belediye “ruhsat veririm” diyor,
diğeri “asla vermem” diyor,
üst idare ise “yürütmeyi durdurmaya uyun” diye yazı gönderiyor.
Peki bu tablo bize neyi gösteriyor?
Şunu: Türkiye’de hukuk bazen metinlerde değil, yorumlarda uygulanıyor.
Yürütmeyi Durdurma Kararı:
İstanbul’da 1/5000 ölçekli plan notlarına ilişkin verilen yürütmeyi durdurma kararı, hukuken son derece açık bir anlam taşır:
O düzenlemeye dayanarak işlem tesis edemezsiniz.
Ancak sahadaki uygulama hiç de böyle değil.
Bazı belediyeler diyor ki:
“1/1000 planlar iptal edilmedi, ben ruhsat veririm.”
Bu yaklaşım ilk bakışta pratik görünebilir. Ama hukuki açıdan sorunludur. Çünkü imar hukukunun en temel ilkesi şudur:
Alt ölçekli plan, üst ölçekli plana dayanır.
Üst planın dayanağı........
