Türkiye’de Kripto P2P Hukuku: P2P Yasal mı, USDT Satmak Suç mu? - Avukat Ahmet KARACA
Konuya girmeden evvel doğru bilinen bir yanlışı düzelterek başlama istiyorum. SPK'nın P2P işlemleri yasakladığına dair bilgi kirliliği bulunmaktadır. oysa SPK Kripto P2P işlemlerini hiçbir zaman yasaklamadı. Yalnızca 2024 eylül ayındaki ilke kararında kripto p2p pazaryeri hizmeti vermeyi kısıtladı bu ilke kararı da zaten 2025 yılı mart ayındaki 48 sayılı bültende yer alan bir diğer SPK ilke kararıyla kaldırıldı. yani örneğin binance p2p okx p2p bybti p2p mexc p2p ve benzeri gibi platformların içinde sundukları p2p alıcı-satıcıları buluşturan pazaryeri hizmeti sunmak lisansa tabii iken herhangi bir kişinin kendi parasıyla kripto varlık alım satımını p2p işlemi yöntemiyle yapmasının önünde hiçbir hukuki engel yok. Bu demek değildir ki kripto varlık alım satımı yapmak yahut daha özel bir kripto varlık alım satım işlemi türü olan p2p yöntemiyle alım satım yapmak tamamen hukuken risksizdir. bilakis p2p kripto alım satımı pek çok riski beraberinde getirir. Hele de uyulması gereken birtakım çok önemli kriterlerin ve hukuki gerekliliklerin gözardı edilmesi durumunda çok ciddi riskler barındırır. Ve fakat bir işlemin belli durumlarda riskli olması başka konudur tamamen yasak olduğunu iddia etmek bambaşka bir konudur. bu hususta çok ciddi bilgi kirliliği bulunduğu için özellikle geniş bir perspektiften izah etme gereği duyuyorum.
Tekrar etmekte fayda var Türkiye’de P2P üzerinden USDT veya başka bir kripto varlık alıp satmak, tek başına suç değil. Ancak bu cevap P2P işlemlerinin tamamının hukuken risksiz olduğu anlamına gelmez. İşlemin bireysel bir kripto varlık tasarrufu olmaktan çıkıp düzenli, ticari veya mesleki bir faaliyete dönüşmesi SPK mevzuatını; hesaba suçtan elde edilmiş para gelmesi ceza hukukunu; olağandışı para hareketleri MASAK ve banka uyum süreçlerini; elde edilen kazancın niteliği ise vergi hukukunu gündeme getirebilir.
Bu nedenle P2P konusunda doğru soru yalnızca “P2P yasal mı?” değildir. Asıl soru şudur: Kim, kimin adına, ne sıklıkla, hangi amaçla, hangi parayla ve nasıl P2P işlemi yapıyor?
Hukuki sonuç çoğu zaman bu ayrıntılarda değişir.
P2P, “peer-to-peer”, Türkçesiyle eşler arası işlemi ifade eder. Kripto piyasasında P2P denildiğinde genellikle bir kişinin sahip olduğu USDT, Bitcoin veya başka bir kripto varlığı doğrudan başka bir kişiye satması; karşılığında da banka havalesi, FAST veya benzeri yöntemle itibari para alması anlaşılır.
Bazı kripto platformları alıcı ve satıcıyı bir araya getirir ve kripto varlığı işlem tamamlanıncaya kadar escrow adı verilen bloke mekanizmasında tutar. Para satıcının hesabına ulaştığında satıcı kripto varlığı serbest bırakır.
Ali, 50.000 TL karşılığı USDT satmak istiyor.Mehmet P2P ilanını kabul ediyor.Mehmet 50.000 TL’yi Ali’nin banka hesabına gönderiyor.Ali ödemeyi kontrol ederek USDT’yi serbest bırakıyor.
Teknik olarak oldukça basit görünen bu işlem, paranın kaynağı veya faaliyetin sürekliliği değiştiğinde hukuken çok daha karmaşık bir hâl alabilir.
Türkiye’de P2P yasal mı?
Evet. Bir kişinin kendi kripto varlığını başka bir kişiye satması veya başka bir kişiden kripto varlık satın alması tek başına yasaklanmış bir fiil değildir. Mevzuatta “P2P işlemi yapmak suçtur” şeklinde genel bir yasak bulunmamaktadır.
Ancak 2 Temmuz 2024 tarihinde yürürlüğe giren 7518 sayılı Kanun ile kripto varlık hizmet sağlayıcıları 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında SPK düzenleme ve denetimine alınmıştır. 13 Mart 2025 tarihli III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğlerle de sistemin ikincil düzenlemeleri oluşturulmuştur.
Dolayısıyla hukuki ayrım şudur:
Kendi malvarlığı kapsamında kripto alıp satmak başka, başkalarına yönelik organize bir kripto hizmeti sunmak başkadır.
Bu ayrım P2P hukukunun merkezindedir.
USDT alıp satmak suç mu?
USDT satın almak veya elinizdeki USDT’yi TL karşılığında satmak tek başına suç değildir. USDT’nin stablecoin olması da bu temel sonucu değiştirmez.
Buna karşılık işlemin başka bir suçun parçası olması mümkündür. Örneğin dolandırıcılıktan elde edilen paranın USDT’ye çevrilmesi, başkası adına bilinçli şekilde kripto alınması, yasa dışı bahis gelirinin kriptoya dönüştürülmesi veya suç gelirinin kaynağını gizlemeye yönelik işlemler farklı ceza hukuku hükümlerini gündeme getirebilir.
Burada kripto varlık suçun sebebi değil, kimi zaman suçun işlenmesinde veya suç gelirinin aktarılmasında kullanılan araçtır.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü “USDT kullandı, o hâlde suç işledi” şeklinde bir yaklaşım hukuken doğru değildir.
Ne zaman P2P yapmak SPK açısından riskli hâle gelir?
P2P faaliyeti kişinin kendi kripto varlıklarını yönetmesinden çıkıp düzenli, ticari veya mesleki bir kripto hizmetine dönüşüyorsa SPK mevzuatı açısından ciddi bir değerlendirme gerekir.
SPK, 2 Temmuz 2024 tarihli duyurusunda kripto varlıkların alım satımı, takası, transferi ve bunların gerektirdiği saklama faaliyetlerinin bir veya birkaçının “düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet” olarak yürütüldüğü ortamların Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında olduğunu açıkça belirtmiştir.
Kripto varlık hukuku alanında kritik gördüğüm noktalardan biri tam olarak burasıdır: 6362 sayılı Kanun ve SPK düzenlemeleri açısından değerlendirme yalnızca “kaç işlem yaptınız?” sorusuyla yapılamaz. Faaliyetin ekonomik ve organizasyonel niteliğine bakılması gerekir.
Şu unsurlar risk seviyesini artırabilir:
sürekli alım-satım ilanı yayımlamak,
sürekli alım-satım ilanı yayımlamak,
düzenli olarak spread üzerinden kazanç sağlamak,
düzenli olarak spread üzerinden kazanç sağlamak,
çok sayıda farklı kişiyle işlem yapmak,
çok sayıda farklı kişiyle işlem yapmak,
faaliyeti sürekli gelir modeli hâline getirmek,
faaliyeti sürekli gelir modeli hâline getirmek,
başkalarının parasını alarak onlar adına kripto temin etmek,
başkalarının parasını alarak onlar adına kripto temin etmek,
üçüncü kişilerin kripto veya parasını yönetmek,
üçüncü kişilerin kripto veya parasını yönetmek,
alım-satım veya transfer hizmetini organize biçimde sunmak,
alım-satım veya transfer hizmetini organize biçimde sunmak,
komisyon karşılığı aracılık yapmak.
komisyon karşılığı aracılık yapmak.
Buna karşılık kişinin yatırım amacıyla aldığı USDT’yi daha sonra başka bir kişiye satması aynı kategoride değerlendirilmez.
Kaç P2P işleminden sonra faaliyet ticari sayılır?
Mevzuatta “ayda 10 işlem”, “100.000 TL üzeri hacim” veya benzeri kesin bir P2P sınırı bulunmamaktadır.
Bu nedenle internette görülen “şu kadar P2P işleminden sonra suç olur” şeklindeki kesin rakamlara ihtiyatla yaklaşmak gerekir.
İşlem sayısı elbette önemlidir fakat tek başına belirleyici değildir.
Örneğin ayda iki kez milyonlarca liralık işlemi sürekli müşteri kitlesine hizmet vererek gerçekleştiren kişi ile bir yıl içinde yirmi kez kendi yatırım portföyünü yöneten kişinin hukuki durumu aynı olmayabilir.
Belirleyici olan faaliyetin bütünüdür:
devamlılık organizasyon üçüncü kişilere hizmet ticari amaç ekonomik ölçek.
P2P merchant olmak yasal mı?
“Merchant” olmak tek başına otomatik olarak suç oluşturmaz. Ancak profesyonel P2P merchant faaliyetinin nasıl yürütüldüğü belirleyicidir.
Kişi yalnızca kendi kripto varlıklarını kendi hesabına alıp satıyorsa bir değerlendirme yapılır. Buna karşılık kişinin piyasaya sürekli likidite sunması, müşterilere hizmet vermesi, komisyon veya spread geliri elde etmesi ve bunu organize bir ekonomik faaliyet hâline getirmesi SPK lisans rejimi bakımından çok daha hassas bir alana girer.
SPK’nın yaklaşımında “düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet” kavramının özellikle vurgulanması tesadüf değildir.
Bu nedenle profesyonel P2P işi kurmak isteyen kişinin “P2P yasak mı?” sorusundan önce şu soruyu cevaplandırması gerekir:
Ben kendi varlığımı mı alıp satıyorum, yoksa fiilen kripto varlık hizmeti mi sunuyorum?
İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı nedir?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında izin alınması gereken kripto varlık hizmetlerinin yetkisiz biçimde sunulması yaptırıma bağlanmıştır.
SPK, mevzuata tabi faaliyetlerin izinsiz yürütülmesi hâlinde Kanun’un 99/A ve 109/A hükümlerinin uygulanabileceğini belirtmektedir. SPK’nın 2024 tarihli duyurusunda 109/A kapsamındaki izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı için üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörüldüğü de hatırlatılmıştır.
Bu nedenle özellikle profesyonel P2P desk, OTC yapı, sürekli merchant faaliyeti veya üçüncü kişilere kripto dönüşüm hizmeti sunmayı planlayanların faaliyet modelini işlem başlamadan önce hukuken sınıflandırması gerekir.
Binance P2P, OKX P2P veya başka platformlarda P2P yapmak yasal mı?
Platformun adı, kullanıcının gerçekleştirdiği işlemin hukuki niteliğini tek başına belirlemez.
Bir platformdaki P2P ekranını kullanarak kendi USDT’nizi satmanız ile Türkiye’de yerleşik kişilere profesyonel kripto hizmeti sunmanız farklı hukuki meselelerdir.
Ayrıca yurt dışında yerleşik platformların Türkiye’deki faaliyetleri bakımından 6362 sayılı Kanun’un 99/A maddesi ayrı bir rejim getirmektedir. Türkiye’de iş yeri açılması, Türkçe internet sitesi oluşturulması veya Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik doğrudan ya da dolaylı tanıtım ve pazarlama faaliyetleri belirli şartlarda Türkiye’ye yönelik faaliyet kabul edilmektedir.
Bu düzenleme esas olarak hizmet sağlayıcının Türkiye’ye yönelik faaliyetini düzenler.
Dolayısıyla “X platformunda P2P yaptım, suç mu?” sorusunun cevabı yalnızca platform adına bakılarak verilemez.
P2P ile ödeme yapmak aynı şey mi?
P2P kapsamında TL verip USDT satın almak ile bir mal veya hizmetin bedelini USDT ile ödemek hukuken aynı işlem değildir.
TCMB tarafından çıkarılan Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik’in 3. maddesi, kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılmasını yasaklamaktadır. Yönetmelik 16 Nisan 2021 tarihli ve 31456 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, 30 Nisan 2021’de yürürlüğe girmiştir.
“50.000 TL karşılığında USDT satın........
