Az Alacağız: Tutumluluk Neden Yeniden "Havalı" Oldu?
Son bir yıldır sosyal medyada tuhaf bir tezat var. Bir yandan "haul" videoları, indirim linkleri, günde üç paket kargo... Diğer yandan ise tam tersi bir dalga: az tüketmenin, elindekini onarıp kullanmanın, hatta aynı kıyafeti yıllarca giymenin övüldüğü bir içerik akımı. Bu ikinci dalganın tesadüf olmadığını düşünüyorum; hem küresel ekonomik koşulların hem de bir nesil değişiminin ürünü. Ve bence üzerine düşünmeye değer.
"Underconsumption core": Züht değil, hesap kitap
TikTok'ta 2024 yazında ortaya çıkan ve "underconsumption core" (az tüketim estetiği) adı verilen akım, eskiyen saç kurutma makinesini değiştirmeden kullanmayı, tükenene kadar aynı makyaj ürününü bitirmeyi, nesilden nesile aktarılan mobilyaları içerik haline getiriyor. CNBC'nin haberine göre bu akım, tüketicilerin kendini giderek daha sıkışmış hissettiği bir dönemde popülerleşti; bir emlakçı bunu "orta sınıf olmayı romantize etmek" olarak tanımlamış. The Conversation'da yayımlanan bir akademik analiz ise trendin köklerini artan ekonomik baskı, sürdürülebilirlik kaygısı ve özellikle Y kuşağı ile Z kuşağını etkileyen sosyal baskılarla ilişkilendiriyor; yazarlar, finansal okuryazarlığı yüksek kişilerin agresif pazarlamaya kapılmadan ihtiyaçlarına uygun seçimler yapabildiğini vurguluyor — ki ben de tam olarak bunu düşünüyorum: mesele züht değil, hesap kitap.
Columbia Business School'dan ekonomist Brett House'un CNBC'ye yaptığı bir başka açıklamaya göre bu tür "az tüketim" dalgaları yeni değil; 1990'ların başında, 2000'deki dot-com çöküşünde ve 2008 krizinde de benzer akımlar görülmüş. Yani savunduğum bu yaklaşım bir kapris değil, makroekonomik koşullara bağlı döngüsel ve haklı bir tepki.
"Girl math" trendine — indirimden alınan bir ürünü "para kazanmak" gibi göstermeye, nakit harcamayı "harcama sayılmaz" diye yorumlamaya — hep mesafeli durdum. Kids' Money'nin haberine göre bu trend eğlence amaçlı çıkmış olsa da, kadınların matematik ve finansla arasının kötü olduğu klişesini pekiştirme riski taşıyor ve genç kadınları finansal okuryazarlıktan........
