Gelir vergisinde son düzlük: YMM Raporu gerçekten zorunlu mu?
Türkiye’de bireysel gelir vergisi sisteminin yapısına baktığımızda ilginç bir tablo görüyoruz.
Bütçe verilerine göre; tahsil edilen toplam gelir vergisinin ’dan fazlası stopajlardan oluşuyor. Yani vergi, daha vatandaşın cebine para tam olarak girmeden kaynağında kesiliyor. Ücretlerde, faizlerde, kira ödemelerinin bir kısmında sistem büyük ölçüde stopaj üzerine kurulu.
Ancak son yıllarda Maliye tarafında belirgin bir politika değişikliği göze çarpıyor.
Artık bireysel gelir vergisi beyannamesinin daha fazla gündeme geldiği, daha çok mükellefin beyan sistemine dahil olduğu bir döneme giriyoruz.
GELİR VERGİSİ BEYANINDA SON 1 HAFTA
Gelir vergisi beyan döneminde artık son haftaya girmiş bulunuyoruz.
Mart ayının sona ermesiyle birlikte, 2025 yılına ilişkin gelirlerin beyan süreci de tamamlanmış olacak. Kira geliri, ücret geliri, menkul sermaye iradı, değer artışı kazancı… Gelir elde eden birçok kişi için bu dönem, yıllık vergi yükümlülüğünün en kritik aşamasını oluşturuyor.
Çok karmaşık ve özellikli durumlarda elbette bir mali müşavirden destek alınması gerekir. Ancak genel itibariyle Hazır Beyan Sistemi sayesinde bireysel beyanname vermek artık geçmiş yıllara kıyasla oldukça kolay hale gelmiş durumda.
Bu süreçte mükelleflerin en çok merak ettiği konu ise, gelirlerin nasıl beyan edileceğinden ziyade, hangi giderlerin ne ölçüde vergi matrahından indirilebileceği oluyor.
Gelin kısaca indirilebilecek giderlerin üzerinden geçelim.
BEYANNAMEDE İNDİRİLECEK GİDERLER
Bildiğiniz üzere, vergilendirilecek gelirinizi hesaplarken her bir kazanç türüne ilişkin olarak mevzuatın izin verdiği giderleri matrahtan düşebiliyorsunuz.
Bununla birlikte, kazanç türüyle doğrudan ilişkisi olmayan ancak kanunun ayrıca indirim hakkı tanıdığı bazı harcamalar da mevcut.
Beyanname üzerinde özellikle dikkat edilmesi gereken başlıca indirim kalemleri şunlar:
Çocuğunuzun eğitim masrafları.
Kendinizin, eşinizin ve küçük çocuklarınızın sağlık harcamaları.
Hayat ve şahıs sigortası primleri.
Kamu kurumlarına, kamuya yararlı derneklere ve vakıflara yapılan bazı bağışlar.
Burada temel mesele şu: İndirim hakkı var diye her harcamayı yazamıyorsunuz. Kanunun izin verdiği kalemleri, yine kanunun öngördüğü sınırlar içinde ve uygun belgelerle beyannameye dahil etmeniz gerekiyor.
VERGİ MATRAHINDAN İNDİRİLECEK SİGORTA GİDERLERİ
Gelir vergisi beyannamesinde gelirden indirilen sigorta gideri denildiğinde; mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ait hayat sigortası ile şahıs sigortası primlerini anlamak gerekir.
Hayat sigortalarında ödenen primlerin P’si, şahıs sigortalarında ise primlerin tamamı indirim konusu yapılabiliyor.
Burada “şahıs sigortası” kavramı oldukça geniş. Ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve eğitim gibi risklere ilişkin bireysel sigortalar bu kapsamda değerlendiriliyor.
Ancak bu indirim sınırsız değil.
Beyanname üzerinde indirim konusu........
