Kürt ulusuna yurt olan kadim Mezopotamya toprakları, insanlık tarihinin en eski yerleşim ve uygarlık alanlarından biridir. Bu coğrafyanın en köklü halklarından biri olan Kürtler, ortak dil, kültür, tarihsel hafıza ve kader birliğiyle “millet” olmanın tüm nesnel ve öznel koşullarını taşıyarak günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Tarih boyunca farklı adlarla anılmış olsalar da yaşam biçimleri, maruz kaldıkları muamele ve siyasal yazgıları büyük ölçüde değişmemiştir.

Kürtler, tarihsel süreç içerisinde büyük yıkımlar, ağır bedeller ve derin travmalar yaşamıştır. Buna rağmen toplumsal sürekliliklerini korumayı başarmış; çoğu zaman dağlık bölgelerde, ortak yaşam ve savunma refleksiyle varlıklarını sürdürmüşlerdir. Orta Çağ’da, özellikle 10. ve 12. yüzyıllar arasında Kürt hanedanlıkları ve emirlikleri siyasal varlık göstermiştir. Şeddadiler yaklaşık 250 yıl hüküm sürmüş; Mervaniler, Babanlar ve diğer mirlikler ise bölgesel ölçekte görece özerk yönetimler kurmuştur. Bu yapılar, Kürtlerin siyasal örgütlenme ve yönetim deneyimine sahip olduğunun açık göstergeleridir.

Ancak modern döneme gelindiğinde Kürtlerin kaderi, büyük güçlerin çıkar hesapları doğrultusunda belirlenmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere ve Fransa arasında imzalanan 1916 tarihli Sykes–Picot Anlaşması, Osmanlı topraklarının paylaşımını esas alırken Kürtleri tamamen yok saymıştır. Kürdistan bir bütün olarak ele alınmamış, Kürt halkı masada temsil edilmemiştir. Bu anlaşmanın ve sonrasındaki manda düzeninin sonucu olarak Kürt coğrafyası dört parçaya bölünmüş; Kürtler, kendi topraklarında azınlık konumuna itilmiştir.

Bu tarihsel kırılma, Kürtlerin devletsizliğinin temel nedenini oluşturmuştur. Orta Doğu’da Arap halkları yirmiden fazla devlete sahip olurken, Kürtler için devletsizlik adeta kalıcı bir yazgı hâline........

© Güneydoğu Ekspres