TÜYAP Diyarbakır 10. Kitap fuarının ilk günü Cenap Ekinci hoca ile birlikte Zeynel Hebun Güler moderatörlüğünde şehre ve fuara yakışan bir panel / söyleşi yaptık. Zaman, hepi topu 45 dakikaydı. Her birimiz azami 15’er dakika içinde sunumumuzu yapmakla sorumluyduk.

Başlık şöyleydi; “Kadim şehrin; Bilim, Tıp ve Kültür Tarihi”. Doğaçlama yaptığım sunumla üç zaman diliminde altışar asır arayla üç ayrı alanda rüştlerini ispat etmiş üç şahsiyetin şehirleriyle olan aidiyetini ve şehre izdüşümlerini ve bugün onlara sahip çıkmanın gereğini konuştum.

Tıp, mekanik ve edebiyat alanlarında rüştlerini ispat etmiş, bugünlere kadar gelme / kalma şanslarını ziyadesiyle hak etmiş üç şahsiyet…

İlki Amidli Aetius ya da bilinen diğer adlarıyla Amidalı Atinos veya Aetius Amidanus. 502’de kadim Amida’da doğmuş. 575 yılında Mısır İskenderiye’de ölmüş bir hekim.

Dönemin Amida’sında tıbbi ameliyatlar yapmış, kitaplar yazmış. Hatta Roma-Bizans ve Eski Asur’un kale şehri Samachi / Zêrzevan’da yürütülen kazılarda ihtimalen ona ait ameliyat aletleri bulunmuş bir tıp bilgini.

Geleneksel tıp konusunda da çalışmalar yapmış; Aloe(vera), şebboy tohumu, biber ve safrandan oluşan bir “kontrasepsiyon” karışımını geliştirerek tedavide kullanmış.

Eserleri 19. Yüzyıl sonu ve 20. Yüzyıl başlarında Latince ve Almanca’da yeniden basılarak tıp literatürüne girmiş. Doğu Roma İmparatoru Büyük Justianianos dönemin Constantinopolis’inde (İstanbul)........

© Güneydoğu Ekspres