Yaz aylarının en hareketli gündemlerinden biri yine üniversite tercihleri... Kimi evlerde heyecan, kimilerinde sessiz bir endişe, bazılarında ise gelecek kaygısı hâkim. Tercih süreci yalnızca puanların, başarı sıralamalarının ve üniversite isimlerinin konuşulduğu teknik bir dönem değildir. Bu süreç aynı zamanda gençlerin kimlik gelişimlerinin, aile içi iletişimin ve geleceğe dair umutlarının şekillendiği önemli bir psikolojik dönemeçtir.

Yapılan çalışmalar, belirsizliğin insanların en çok kaygı yaşadığı durumlardan biri olduğunu göstermektedir. Özellikle lise çağındaki gençler için; Acaba doğru kararı verebilecek miyim?, ya başarısız olursam?,  ailemi hayal kırıklığına uğratırsam? gibi düşünceler oldukça yaygındır. Bu kaygı belirli bir düzeyde olduğu sürece normaldir, hatta doğru yönetildiğinde araştırma yapmayı, alternatifleri değerlendirmeyi ve daha bilinçli karar vermeyi sağlayabilir. Ancak kaygı, kişinin düşünmesini engelleyecek boyuta ulaştığında karar verme süreci de zorlaşır.

Son yıllarda sosyal medya da tercih döneminin görünmeyen baskılarından biri hâline gelmiştir. Bir öğrencinin hayalini kurduğu üniversite, başka bir öğrencinin başarısızlık olarak nitelendirdiği bir tercih olabiliyor. Sürekli başkalarının başarı hikâyelerini görmek, kişinin kendi değerini yalnızca puanıyla ölçmesine neden olabiliyor. Oysa psikoloji literatüründe sosyal karşılaştırmanın, özellikle ergenlik döneminde öz güven üzerinde olumsuz etkileri olabileceği uzun zamandır bilinmektedir.

Burada ailelere büyük sorumluluk düşüyor. Anne ve babalar çocukları için en iyisini isterler. Ancak bazen iyi niyetle söylenen; biz senin iyiliğini düşünüyoruz, bu bölümde iş yok, komşunun çocuğu tıp........

© Gazete İpekyol