Şair Şükrü Erbaş’ın “Ve güz geldi Ömür Hanım. Dünya aydınlık sabahlarını yitiriyor usul usul” dediği günleri yaşıyoruz. Bir yanda kışa hazırlık, bir yanda göç var Anadolu’da. Sonbahar rüzgarları toprakları serinletirken, gökyüzü yeniden sıcak ülkelere kanat açan kuşların göçü ile şenleniyor. Göç, yaşamanın kadim bilgisini taşıyan bir döngü aslında. Kuşlar, balıklar ve insanlar yaşamlarını, soylarını sürdürebilmek için binlerce yıldır uygun iklimlere göç edip dururlar. Gerçi, Anadolu’da artık yazın yaylaklara, kışın ovalara göç etme kültürü bir hayli azaldı ama tek tük örneklere hala rastlamak mümkün.

Binlerce yıllık göç döngüsü ve türkülere yansıyan hasret

Gökyüzünde, kuzeyin soğuyan ikliminden kaçıp sıcak coğrafyalara süzülen kanatlar, asırlarca türkülerimize, manilerimize konuk oldular. Gurbeti, hasreti ve sevdayı “gökyüzünde bölük bölük turnalar”ın göçü ile anlatır ozanlarımız. Hele ki bembeyaz tüyleri ile göğü bezeyen leyleklerin gelişi de gidişi de ayrı bir olay olur. Leyleklerin gelişi sadece mevsimlerin değişimini değil, yıllardır bir tanışın yeniden evine dönüşünün sevinci gibi de algılanır Anadolu coğrafyasında.

Kırşehirli ozan Hacı Taşan “Allı turnam bizim ele varırsan / Şeker söyle kaymak söyle bal söyle" mısraları ile özlemini, selamını yükler turnaların kanadına. Oysa, Taşan ustanın yüreğinden geçen tüm duygularını yüklediği o kanatlar yaralı bugün. Kimi binlerce kilometre öteden geldiğinde konacak göl bulamıyor, kimi göç yolu üzerinde menziline erişemeden son nefesini veriyor!..

Victoria'nın son durağı

Bu hafta, işte bu acıklı öykülerden birisini, İsveç'ten yola çıkan ve ülkenin Veliaht Prenses’i Victoria tarafından bizzat halkalanarak kendi adı verilen yavru bir leyleğin Karaman’da biten hikayesini aktaracağım sizlere. İsveç'ten takipli olarak yola çıkan 9 vericili leylekten Türkiye rotasını tercih eden tek leylek olan Victoria, Danimarka, Almanya, Çekya ve Bulgaristan dahil 9 ülkeyi ve 3 bin 500 kilometrelik zorlu mesafeyi hiç takılmadan aşıyor. Ancak Karaman yakınlarına geldiğinde vericisinden alınan sinyal aniden sabitleniyor. Sinyalin sabitlenmesi sonrası leyleklerin göçünü takip cihazları üzerinden izleyenler Türkiye’den yaban yaşamı fotoğrafçısı ve kuş gözlemcisi Alper Tüydeş’le iletişime geçip yardım istiyorlar. Tüydeş’in iletişime geçtiği Karaman’da yaşayan yerel kuş gözlemcileri sinyalin sabitlendiği noktayı bulduklarında acı gerçekle yüzleşiyorlar. Viktoria leylek Karaman'da bir elektrik nakil hattının dibinde cansız olarak bulunuyor. Victoria'nın cansız bedeni yalıtımsız elektrik tellerinin altında yatarken, hemen yanı başında aynı teller yüzünden akıma kapılarak can........

© Evrensel