‘Kaynak maskesi simsiyah oluyordu'
Aydın'ın Çine ilçesi ile Muğla ve Söke hattına uzanan kuvars ve feldspat maden havzasında, sermayenin kâr hırsı ve alınmayan önlemler nedeniyle işçiler ağır meslek hastalıklarıyla baş başa kalıyor. Çine’nin Yağcılar Köyü'nde bulunan Polat Maden'de 11 yıl çalıştıktan sonra sendikal faaliyetler gerekçesiyle 2016 yılında 8 arkadaşıyla birlikte işten çıkarılan Hidayet Özcivan, maden sektöründeki sömürünün ve işçi sağlığı ihlallerinin en son örneklerinden birisi. İşten çıkarılmasının ardından 2017 yılında Söke'deki Kormat Maden işletmesine girenve bugün 57 yaşında olan Özcivan, bakım onarım ustası olarak tezgah başında, kırma ve eleme makinelerinin toz deposu haline gelen alanlarında yıllarca ter döktükten sonra bozulan sağlığı gerekçe gösterilerek kapı önüne konmuş. Tıpkı yıllardır kendisi ile aynı kaderi paylaşan Çine’deki sınıf kardeşleri gibi...
‘Normal toz maskesi verdiler, kaynak yaparken simsiyah oluyordu’
Çine Evciler Mahallesi'nde ikamet eden bir çocuk babası olan Hidayet Özcivan, Kormat Maden'deki görevi boyunca elektrik kaynak, çelik, rutil, gaz altı ve aşınmayı geciktiren zırh kaynağı gibi son derece ağır ve tehlikeli işlemleri yürütmüş. Kaynak işlemleri sırasında ortama yayılan yoğun kimyasal dumanın ve asitli lehim kaynaklarının yanı sıra öğütme tesislerinin tozlu atmosferinde solunum maskesi yetersizliği yaşamış. Yaşadığı koşulları ve ekipman eksikliğini anlatan Özcivan, “Maske kullandık ama toz maskesi kullandık. Ayrıyeten lehim kaynağı yaptık, asit sürerek yapılan bir kaynaktı. Bunları yaparken bize normal toz maskesi verildi, kimyasal filtreli öbür maskeden verilmedi. Zırh kaynağı yaptığımızda bir iki saat kaynak ettik mi normal toz filtresi simsiyah oluyordu. Kokudan kendin rahatsız oluyordun, hemen atıp yenisini takmak zorunda kalıyordun” sözleriyle maruz kaldığı tehlikeyi dile getirdi. Tozlu ortamın ağırlığını vurgulayan Özcivan, “Makineler çoğunlukla bizim tozun kaynağı olan yerdeydi. Normal çalışan kişilerden daha fazla toza maruz kaldığımız zamanlar oluyordu" dedi. Özcivan, bu tozun ve dumanın tam ortasında yıllarca üretim yapmış.
"Doktor ‘Ciğerlerinin katılaşmasını mı istiyorsun' dedi, şirket işten çıkardı"
Kormat Maden'deki çalışmasının ilk aylarında, gece terlemeleri ve aşırı halsizlik şikayetiyle doktora başvuran Özcivan'ın ciğerlerinde 3 ile 6 milimetre çapında lekeler tespit edilir. 2017 yılından itibaren düzenli takibe alınan Özcivan, her 6 ayda bir kontrollere gider. İzmir Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Meslek Hastalıkları Hastanesine sevk edilen Özcivan'a doktorlar ciğerlerindeki lekelerin 8 milimetreye ulaştığını söyleyerek kesinlikle kaynak yapmamasını tembihlerler. Özcivan; çalışmak zorunda olduğunu, ara sıra da kaynak yaptığını söylemesi üzerine doktorla aralarında geçen konuşmayı şöyle aktardı: "Doktor bana 'Sen beni anlamadın galiba, ciğerlerinin katılaşmasını mı istiyorsun? Kesinlikle kaynak etmiyorsun, bak kesinlikle diyorum' dedi".
Doktorun bu kesin uyarısının ardından tozlu ortamda çalışamayacağına dair raporu işyerine sunan Özcivan, buna rağmen şirket doktorunun........
