Kur artışının arkasındaki temel nedenlerden biri talebi de canlı kılacak düşük faiz-bol kepçe kredi politikası ise, maliyet artışları katmerli hale geliyor. Kâr oranlarındaki yükseliş de bunlara eşlik ediyor. Enflasyon patlıyor.

Enflasyonun ne tip bir enflasyon olduğu hakkında rivayet çok. Talep enflasyonundan tutun da arz enflasyonuna kadar geniş bir yelpaze enflasyon hazretlerine uygun görülüyor. Tipi o kadar önemli mi? Dahası, (enflasyon hazretlerinden özür dileyerek) patlak verdikten sonra enflasyon tipsizleşiyor mu?

Talep enflasyonunu ele alın mesela. Ücret ve fiyat belirleme çekişmesi ile çok yakından ilişkisi yok mu? Hem ortodoks hem de heterodoks iktisat yazınının önemli bir kısmında kapasite kullanım oranının ücret ve fiyat belirleme sürecindeki rolü merkezdedir. Talep canlıysa, kapasite kullanım oranı yükseliyor. Ücretli kesimin (kurama göre) pazarlık gücü yükseliyor ve ücretlere yukarı doğru baskı gerçekleşiyor. Aynı ortamda, ne üretiyorlarsa kapış kapış gittiğini gören şirketler, özellikle fiyat saptama gücü olanlar, maliyetlerinin üzerine koydukları kâr oranlarını yükseltiyorlar. Fiyatlar hem ücret hem de kâr oranlarındaki artış nedeniyle artıyor. Geriye doğru endeksleme mekanizmalarının da yardımıyla enflasyon kalıcı hale geliyor. Dahası, giderek yükselebiliyor. Dolayısıyla, canlı talep maliyet ve kâr oranları artışlarıyla enflasyonu yükseltiyor.

 Arz enflasyonu biraz daha yapısal

Türkiye gibi ithal ara malı girdilerin ve ithal enerjinin, üretimin önemli bir unsuru olduğu ülkelerde, kur artışlarına yol açan gelişmeler, maliyetleri yukarıya çekiyor. Kur artışının arkasındaki temel nedenlerden biri talebi de canlı kılacak düşük faiz-bol kepçe kredi politikası ise, maliyet artışları katmerli hale geliyor. Kâr oranlarındaki yükseliş de bunlara eşlik ediyor. Enflasyon........

© Ekonomim