Savaş, haberlerde “binlerce ölü”, “şehirlere vurulan füzeler”, “barış görüşmelerinin ertelenmesi” gibi ifadelerle sınırlı kalmaz. Gerçek etkisi toplumun kalbinde, ekonominin damarlarında ve siyasetin kurumlarında yankılanır — telafisi çok zordur. Peki ya bunların ötesinde, siyasal etiğin, sorumlu liderliğin ve adaletin çöküşü? Bu, savaşın görünmez ama en kalıcı maliyetlerindendir. Bu boyut, sadece devlet kurumlarının işlevsizleşmesiyle ve ortak aklın (iyinin) devre dışı kalmasıyla değil, aynı zamanda toplumsal anlaşmanın temel taşlarının -güvenin, hesap verebilirliğin, hakkaniyetin, hakların evrenselliğinin- sistematik zedelenmesiyle gerçekleşir. Siyasal etiğin çöküşü uzun vadede, petrol fiyatından daha fazla dünyayı etkileyecektir.

Tarih, sarsıntılar, mülteci krizleri, ekonomik çöküntülerle dolu olsa da döngü kırılmıyor. Savaş bize yine en karanlık aynayı tutuyor: içinde etik meşruiyet ve sorumlu liderlik idealleri kırık. Batı’nın evrensel prensipleri, savaş prizmasında bozuluyor -niyeti esas alan (“eylemi ahlaki gerekçeyle haklı çıkarma”) ya da sonuca odaklanan (“faydalı sonuçla eylemi meşrulaştırma”) yaklaşımla. İnsan onuru, mülkiyet gibi doğal haklar görünmezleşiyor. Etik meşruiyet –eylemin ahlaki gerekçelerle savunulması ve sorumlu liderlik artık parçalanmış ideal kavramlar. Önce iyi niyet ilkesi sonuçla........

© Ekonomim