Kötü şirket iyi şirketi kovuyor mu? Borsa İstanbul’da limon pazarı riski
Fiyatlar ortalama kalite seviyesine gerilediğinde, yüksek kaliteli ürün üreten dürüst satıcılar maliyetlerini karşılayamaz hale gelir. Dürüst olmayan bir satıcı, sattığı kusurlu maldan haksız bir kâr elde ederken, aynı zamanda meşru işletmelerin piyasada var olma zeminini yok eder.
18 Haziran 2026'da Küresel Piyasa Erişilebilirlik İncelemesi Raporu’nda MSCI, Türkiye sermaye piyasalarına ilişkin değerlendirmesinde şeffaflık, bilgi akışı, serbest dolaşım yapısı, piyasa kurallarının sık değişmesi ve açığa satış yasakları gibi konuların yabancı yatırımcı açısından önemli riskler oluşturduğunu vurgulamış ve Türkiye'nin piyasa erişilebilirliği açısından bazı alanlarda gerileme yaşadığına dikkat çekmişti.
Küresel Piyasa Erişilebilirlik İncelemesi raporunda Türkiye’ye yönelik olarak öne çıkan risk başlıkları şu şekilde belirtilmişti:
1- Ortaklık yapısında şeffaflık eksikliği: MSCI raporunda, şirketlerin ortaklık yapılarının yeterince şeffaf olmamasının yatırımcılar açısından önemli bir sorun oluşturduğu, özellikle bazı şirketlerde gerçek pay sahipliği bilgilerinin net şekilde ortaya konulamamasının yatırımcıların sağlıklı analiz yapmasını zorlaştırdığı,
2- Koordineli işlem şüphesi: Uluslararası kurumsal yatırımcıların, Türkiye'deki bazı küçük şirketlerle yakından ilişkili fon pozisyonlarını içeren ve fiili dolaşımdaki pay tahminlerini yapay olarak şişiren olası eşgüdümlü (koordine) işlem davranışlarının tekrarlanan örneklerinin bulunması. Fiili halka açıklık oranının tam olarak bilinememesinin ve fonlar üzerinden yapılan ilişkili taraf işlemlerinin likidite, risk ve fiyatlama dinamiklerinin bozulmasına yol açtığı,
3- Döviz piyasasında yaşanan sorunlar: Döviz işlemlerindeki bazı takas gecikmelerinin ve piyasaya yönelik müdahalelerin sorun teşkil etmesi,
4- Mevzuata yönelik sorunlar: Şirket açıklamalarının her zaman İngilizce yayımlanmaması ve mevzuatın tamamının İngilizceye erişime açık olmamasının uluslararası yatırımcıların karşılaştığı zorluklar arasında yer almaları önemli sorunlar olarak görüldü. Bunun yanı sıra, saklama sistemlerinde omnibus hesap yapısının bulunmaması ve hisse ödünç piyasasının yeterince gelişmemiş olması da yatırım araçlarına erişimi sınırladığı için eleştiri konusu oldu.
Türkiye’nin gelişen piyasa statüsünü kaybetme riski var
MSCI, Türkiye sermaye piyasalarında Kasım 2026'daki MSCI Endeks Gözden Geçirmesine kadar yeterli düzeyde somut ve güvenilir ilerleme kaydedilmemesi halinde, Türkiye ve Türkiye kaynaklı endekslere dahil edilmeye uygun menkul kıymetlere yönelik yaklaşımın değerlendirilmesi amacıyla bir istişare süreci başlatabileceği uyarısında da bulunmuştu. Bu önemli bir risk, çünkü belirtilen tarihe kadar gerekli düzenlemeler yapılmazsa Türkiye’nin gelişen piyasa statüsünü kaybederek "Frontier Markets", yani “Sınır Piyasalar” ligine düşme riski var.
MSCI’dan sürekli uyarılar gelmeye devam ediyor, ancak bu kez düzenleyici otorite Sermaye Piyasası Kurulu........
