Emekli sayıları, dul-yetim aylıkları ve 20 bin lira gerçeği: Rakamların ardındaki gerçek
Türkiye’de emeklilik sistemi konuşulurken, en fazla kafa karışıklığı yaratan başlıklardan biri emekli sayıları ve emekli aylıklarıdır. Kamuoyunda sıkça dile getirilen “yaklaşık 17 milyon emekli var” söylemi, teknik olarak doğru gibi görünse de sosyal güvenlik mevzuatı açısından gerçeği tam olarak yansıtmamaktadır.
Çünkü dul ve yetim aylıkları, emekli aylıkları gibi görünse de aslında bir emekli aylığı değildir.
Bugün Türkiye’de kendi primleriyle çalışmış, hayatta olan ve kendi emekli aylığını alan gerçek emekli sayısı 12 milyon 239 bin 971 kişidir. Bu kişiler, uzun yıllar çalışarak prim ödemiş ve kendi sigortalılıkları üzerinden emekli olmuştur.
Bunun dışında kalan milyonlarca kişi ise, emekli değil; hak sahibi sıfatıyla sosyal güvenlik sisteminden gelir veya aylık almaktadır.
Dul ve yetim aylıkları; sigortalı bir çalışanın vefatı sonrasında, onun ödediği primler üzerinden hesaplanan emekli aylığının, hayatta kalan eş ve çocuklara belirli hisseler oranında paylaştırılmasıyla ödenir. Bu aylıklar;
Ölüm aylığıdır
Yardım niteliği taşır
Sürekli ve koşulsuz değildir
Türkiye’de bugün 3 milyon 623 bin 54 dosyada, toplam 4 milyon 396 bin 857 kişi dul ve yetim aylığı almaktadır. Ancak bu kişiler çoğu zaman emekli gibi gösterilerek toplam emekli sayısının içine dahil edilmektedir.
Bu yaklaşım, hem istatistikleri hem de sosyal politikaları yanlış yönlendirmektedir.
Diğer Aylık Türleri de Emekli Aylığı Değildir
Emekli sayıları açıklanırken çoğu zaman şu gruplar da aynı sepete konulmaktadır:
Malullük aylığı alanlar
Vazife........
