“Camdan dışarı atamayaca­ğın bir bilgisayara asla gü­venme.” Apple kurucularından Steve Wozniak’a atfedilen söz.

Solow’un ortaya koyduğu pa­radoks basitti: bilgi teknolojile­ri her yere yayılırken üretkenlik verilerde görünmüyordu. Bilgi­sayarlar ofislere girdi, süreçler dijitalleşti; fakat toplam faktör verimliliği aynı hızla artmadı. Sorun teknolojinin yokluğu de­ğil, sistemin ona uyum hızının düşüklüğüydü. Ta ki Hürmüz Bo­ğazı küresel üretim zincirinin stres testine dönüşüp üretkenlik tartışması görünür hale gelince­ye kadar.

Bu sefer aynı tartışma güncel­lenmiş haliyle karşımıza çıkıyor: Teknoloji belirli merkezlerde ve sektörlerde yoğunlaşıyor.

Yoğunlaşan üretkenliğin düğümü: Asya

Güney Kore’nin ihracatı Nisan ayının ilk 20 gününde yıllık I artış kaydetti. 3 ile çipler öne çıkıyor. Bilgisayar donanımları­nın ve elektronik devrelerin ar­tışı ise dudak uçuklatır seviyede: 99! Sert artış, özellikle yarı ilet­ken ve veri merkezi ekipmanları­na duyulan ihtiyaçtan kaynaklanı­yor. Savunma sanayiindeki elekt­ronik talebi de bu döngüye ayrı bir kanal üzerinden eşlik ediyor.

Tayvan’ın ihracat siparişle­ri konjonktüre daha hızlı bir ri­timle katılıyor: Mart ayında kay­dedilen f’lık artış son 16 yılın en güçlüsü. Bulut altyapısı­nın kritik halkaları Tayvan’a perçinli. Artış büyük ölçüde yapay zekâ donanım zinci­rine bağlı. Nitekim ülkenin borsasının piyasa değeri 4 trilyon ABD Doları eşiğini aşarak İngiltere borsasını geçti. Çip devi TSMC tarihi zirvesinde. Yatırımcılar ve spekülatörler Tayvan’daki gelişmeleri eşzamanlı fiyat­layarak konumlanıyor. Üretken­lik artık homojen dağılmıyor; be­lirli düğümlerde birikiyor.

2 Haziran 2025 tarih ve “Bu­lut” başlıklı yazımızda yaklaşan dönüşüme T.C. Hazine ve Mali­ye Bakanı Sayın Mehmet........

© Dünya