Kur’an-ı Kerim’i başından sonuna kadar okumaya “hatim” diyoruz. Hatim; kelime olarak tamamlamak, sona erdirmek manalarını taşır. Mümin, Kur’an’ın surelerini ve ayetlerini okuyarak Allah’ın kelâmını hatmeder. Ben de Allah’ın kâinata serpiştirdiği kevnî ayetleri gezerek, görerek, düşünerek, hikmet ve ibret nazarıyla okumaya “Kâinat Hatmi” diyorum. Elbette burada fıkhî anlamda Kur’an hatmine alternatif yeni bir ibadet tarif etmiyorum. Kur’an hatmi kendi anlamı, hükmü ve geleneği içerisinde ayrı bir ibadettir. “Kâinat Hatmi” ise

Kur’an’ın ısrarla teşvik ettiği seyahat, temaşa, tefekkür ve ibret anlayışını ifade etmek üzere kullandığım bir kavramdır. Kur’an, Allah’ın kelâmî ayetlerinden oluşurken; gök, yer, dağlar, denizler, geceler, gündüzler, yıldızlar, bitkiler, hayvanlar ve insanın bizzat kendisi de Allah’ın kevnî ayetleridir. “Onlara âyetlerimizi ufuklarda ve kendi nefislerinde göstereceğiz...” (Fussilet,53) “Yeryüzünde kesin olarak inananlar için nice âyetler vardır. Kendi nefislerinizde de... Görmüyor musunuz?” (Zâriyât,20-21) Müminin önünde okunması gereken iki büyük alan bulunmaktadır; "Kelâm ve Kâinat". Biri

Allah’ın ne söylediğini, diğeri Allah’ın ne yarattığını gösterir. Biri kelâmının, diğeri kudretinin tecellisidir. Kur’an’ın satırlarını okurken Rabbimizin emirlerini, yasaklarını ve hikmetlerini öğreniriz. Kâinatı okurken O’nun kudretini, sanatını, nizamını ve azametini görürüz. Kâinata bakmak yetmez, okumak da gerekir. Dağ, deniz, gökyüzü, yağmur birer ayettir. Kur’an’ın yeryüzünde seyahate yaptığı vurgu da tam burada anlam kazanmaktadır; “De ki: Yeryüzünde gezin de yaratılışın nasıl başladığına bakın.” (Ankebût,20) Ayette; “gezin ve bakın” buyuruyor. Seyahat tek başına maksat değildir. Seyahat görmeye, görmek düşünmeye, düşünmek ibret almaya, ibret ise insanı hakikate ulaştırmaya vesile olmalıdır. Benim “Kâinat Hatmi” dediğim anlayış tam olarak budur; Seyahat... Temaşa... Tefekkür... İbret...

İnsan seyahat eder. Dağları, ovaları, nehirleri, denizleri, çölleri, ormanları görür. Fakat bunlara yalnızca coğrafî oluşumlar olarak bakmaz. Bir dağın........

© Denge