FON VURGUNLARININ BİR DAHA YAŞANMAMASI İÇİN ÜÇ KOŞUL:

1- Borsa İstanbul’dan SPK’ye kadar bu süreçte ihmali veya kabahati olan herkesin tespit edilmesi, ayıklanması ve cezalandırılması.

2-  Kapalı dönem getirisinin pazarlanmasından endekse alma kriterlerine ve çıkış esaslarına kadar boşlukların düzenlemeyle kapatılması.

3- Gözetim zincirinin baştan kurulması

Bu vurgun, kamu otoritesinin kendi verileriyle görülebilirdi. Sorun veri eksikliği değil; görüleni durdurmakla yükümlü kişilerin durdurmamasıdır. Aşağıdakiler kamuya açık yükümlülükler ve takvim üzerinden sorulan sorulardır.

SPK’DEKİ YETKİLİLER BİLİYORDU, GÖZ GÖRE GÖRE BEKLEDİLER

SPK’nin kendi açıklamasına göre sorun 2025’in son çeyreğinde gözlemlendi; düzenleme ise ancak 28 Ağustos 2026’da yayımlandı. Aradaki on ayda bu fonlardaki para 297 milyar liradan 800 milyar liranın üzerine çıktı: 500 milyar lira, otoritenin “bildiği” dönemde halktan toplandı.

Tespit ile tedbir arasındaki on ay kimin kararıyla, hangi gerekçeyle geçti? Bu kararı verenler ve bekleyenler kimdi? Bu sürede fonlar işlem yapmaya, yatırımcı toplamaya ve reklam vermeye devam etti.

Aynı rehber, faaliyetteki fonlar dahil, serbest fonlara çıkış esaslarını 30 günlük ilan süresini beklemeden değiştirme imkânı da tanıdı; Tera ve Atlas bunu 16 Eylül’de kullanarak çıkışları aylık takvime aldı. Bu esnekliğin ne anlama geldiğini SPK’nin kendisi açıklamalı.

SPK’NİN İÇİNDE GÖZ YUMANLAR

SPK’nin gözetim ve denetim dairelerinde her şeyin farkında olan, buna göz yuman ve görevini kötüye kullanan kişiler var. Bu kişiler tespit edilmeli, ayıklanmalı ve cezalandırılmalı.

Piyasa gözetim. Manipülasyon soruşturması SPK’nin tekelinde. Aynı hisselere aynı yerden aylarca yalnızca alım yapılıyordu; bunu piyasada herkes görüyordu. 38 kişilik suç duyurusu ve işlem yasakları ancak kriz patladıktan sonra, Eylül’de geldi.

PARA PİYASASI FONLARI

Halka “düşük riskli” diye satılan para piyasası fonlarının ilişkili fonlara teminatsız borç verdiğini SPK’nin kendisi açıkladı. Vurgun, halkın en güvenli saydığı üründen finanse edildi. Bu ilişki SPK’ye giden düzenli raporlarda görünürdü; o raporları okuyanlar ne yaptı?

Serbest fonlar yalnızca “nitelikli yatırımcı”ya satılabilir. Kriz sonrasında yapılan hesaplara göre tasfiye kapsamındaki yatırımcıların büyük çoğunluğunun, 400 bine yakın kişinin, hesabı 1 milyon liranın altında. Bu insanlar nitelikli yatırımcı olmadıkları halde bu fonlara nasıl kabul edildi, beyanları nasıl alındı? Eşiğin Aralık 2025’te 10 milyon liraya çıkarılması içerideki yatırımcıyı dışarı çıkarmadı.

DESTEK FAKTORING’İ ENDEKSE ALMAK EN BÜYÜK HATAYDI

Borsa İstanbul’un gözetim birimi olağandışı fiyat ve hacim hareketini anlık izlemekle yükümlüdür. Aynı hesaplardan aynı hissede aylarca süren tek yönlü alım, bu sistemin tespit etmek için kurulduğu şeyin ta kendisidir. “Bildirim gönderdik” savunması sorumluluğu bitirmez.

Borsa İstanbul’un en büyük hatası, bu vurgunla şişirilen hisselerden biri olan Destek Finans Faktoring’i BIST 30 endeksine almasıdır. Hisse bir yılda yaklaşık yüzde 700 yükselmiş, fiyatı 3 bin 960 liraya çıkmıştı; şirketin piyasa değeri zirvede yaklaşık 1,3 trilyon lira, yani 27-28 milyar dolardı. Bir faktoring şirketi için akıl almaz olan bu değer gerçek değil,........

© Cumhuriyet