ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı ve müzakere heyetinin önemli isimlerinden Jared Kushner, hafta sonunda önce Moskova’ya, ardından Kiev’e giderek aylardır belirgin biçimde duraklayan Rusya-Ukrayna müzakere sürecine yeniden hareket kazandırdı. İkilinin 5 Eylül’de Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile üç saati aşkın süren görüşmesinin ardından, 6 Eylül’de Kiev’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelmesi, Washington’ın bu savaşa diplomatik bir çözüm bulmak adına yeniden aktif bir arabuluculuk rolü üstlenme arayışının en somut göstergelerinden biri oldu.

Peki Moskova ve Kiev’de ne konuşuldu?

Witkoff ve Kushner’in Moskova ziyaretinde verdikleri görüntü, her ne kadar sıcak ve samimi bir insani ilişki havası taşısa da görüşmenin ardından yapılan açıklamalar taraflar arasındaki temel görüş ayrılıklarının hâlâ oldukça derin olduğunu gösterdi. Bununla birlikte Witkoff’un açıklamaları, yeniden konuşulabilecek bazı yeni başlıkların da ortaya çıktığına işaret etti.

Moskova’nın Amerikan heyetine verdiği en net mesaj sahadaki askeri durumla ilgiliydi. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov’un aktardığına göre Putin, Witkoff ve Kushner’e Rus ordusunun sahada “gerçek ilerleme” kaydettiğini, Moskova’nın hedeflerine ulaşacağından emin olduğunu ve kalıcı bir çözüm için Rusya’nın “çatışmanın temel nedenleri” olarak tanımladığı meselelerin ortadan kaldırılması gerektiğini anlattı. Yani Moskova’nın mevcut pozisyonundan geri adım attığını gösteren herhangi bir işaret yok. Tam tersine, Rus tarafı, sahadaki askeri tablonun kendi pazarlık gücünü artırdığı görüşünü Amerikan heyetine açık biçimde anlatma fırsatı bulduğunu düşünüyor.

Burada Moskova’nın sık sık atıfta bulunduğu “Anchorage ruhu” yeniden önem kazanıyor. Rus tarafı, Putin ile Trump arasında Ağustos 2025’te Alaska’da yapılan görüşmelerde ortaya çıkan çerçevenin daha sonra Washington tarafından zayıflatıldığı görüşünde. Özellikle ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun daha önce gündemde bulunan bazı önerilerin Ukrayna açısından artık kabul edilemez hale geldiğini ve “yeni fikirler ve konseptlere” ihtiyaç olduğunu söylediği; Ukrayna’nın Rusya topraklarına yönelik saldırılarının da çatışmada bir “yeni gerçeklik” oluşturduğu iması çok görünür olmasa bile Kremlin cephesinde Rusya ile ABD arasında bir güven kaybına yol açmıştı.

Şimdi ise Moskova, Amerikan temsilcilerine kendi “yeni gerçekliğini” anlatıyor. Özellikle Ukrayna’nın son dönemde Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının ardından Avrupa’da oluşan, Kiev’in sahada üstünlük kurduğu yönündeki değerlendirmelere Moskova kesinlikle katılmıyor. Tam tersine, Rus tarafı, sahadaki gerçekliğin bundan farklı olduğunu Washington’a göstermek istiyor. Rusya sahadaki üstünlüğün kendisinde olduğu kanaatinde ve askeri baskının devam etmesi halinde Kiev’in gelecekte kurulacak bir müzakere masasında Moskova’nın şartlarına daha fazla yaklaşmak zorunda kalacağını düşünüyor. Son günlerde Rusya’nın askeri söyleminin ve sahadaki baskısının daha da sertleştiği görülüyor. Moskova özellikle son bir haftada sahada ortaya çıkan sonuçları da Amerikan tarafına göstererek Avrupa’da zaman zaman dile getirilen Ukrayna’nın İHA’lar ile üstünlük sağladığı yönündeki söylemin gerçeği........

© CNN Türk