menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

12 maddelik "çerçeve"ye sıkıştırılan sürecin dış dinamikleri

45 0
07.08.2026

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Her zamankinden de fazla anlamaya, anlamlandırmaya ihtiyacın hasıl olduğu tarihsel bir zaman kesitindeyiz. Bölge, ülke, dünya büyük bir dönüşümün arifesinde. Yüzyıllık gelişmelerin birkaç aya/yıla sığdırıldığı bu kaotik iklimde, büyük bir alt üst oluş yaşanırken hiç bir şey bir diğerinden bağımsız ele alınamaz.

Hele ki söz konusu olan parametre, dört ülkeyi doğrudan, tüm bölgeyi endirekt etkileyen Kürt meselesiyse.

Öcalan’ın “Bin kilometrelik yol bir adımla başlarsözleriyle tariflediği sürecin düzenlemelerine ve içerideki tartışmalarına dair söylenmedik pek bir şey kalmadı. Herkes kendi meşrebince değerlendirdi, yorumladı, çıkarımlarda bulundu. Düzenleme daha çokça da tartışılacak, sorgulanacak. Zira belirsizliklerle bezeli, kırılgan sürecin tartışmaya açık pek çok boyutu var.

12 maddelik “çerçeve”ye sıkıştırılan sürece dair başından itibaren yaratılan belirsizlikler iklimi kasıtlı bir çabanın ürünüydü. Sadece üç kişi arasında sürdürülen, Meclis’e gelene kadar kimselerin görmediği, boş kağıtlara imzaların atıldığı “çerçeve düzenleme”nin dış dinamiklerine (ayağına) bakmadan meselenin bir bütün olarak anlaşılması eksik kalır.

BARRACK'A BAĞLANAN IRAK, SURİYE, TÜRKİYE

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ne giden yol iki yıl önce tam da bu tarihlerde bölgesel gelişmeler ileri sürülerek başlatıldı.

Ortadoğu eksenli başlayan süreç, başladığı gibi de bölgesel gelişmeler çerçevesinde ilerledi. Önce Suriye, ardından da İran’daki gelişmelere endekslendi, nihayetinde sadece bir infaz düzenlemesi olarak Meclis’e geldi.

Kanun Teklifi’nin Meclis’e gelirken Irak, Suriye ve İran’da yaşananlar sürecin eş güdümlü yürütüldüğünün en somut göstergesi oldu.

Tom Barrack’ın Irak, Suriye ve Türkiye’den sorumlu emperyal bir pozisyona oturtulmasıyla birlikte çekilen “bölgesel ayar” bu sürecin her aşamasında kendisini hissettirdi.

Suriye’deki Şam-SDG sürecinin merkezinde yer alan, İran’a saldıran, Irak’ın başbakan belirleme dahil yönetim dizaynını belirleyen ABD, bölgesel planlarını hayata geçirirken iş tutacağı aktörleri de bizzat belirledi.

Son 48 saat içerisinde şunlar yaşandı:

• Türkiye/Çerçeve teklif Meclis’te: İki yılı bulan görüşmeler, pazarlıklar, müzakereler sonrasında hazırlanan 12 maddelik kanun teklifi Meclis’e sunuldu. Bu esasında bir eve dönüş düzenlemesi, belirli soruşturma, kovuşturma ve infaz işlemlerine ilişkin düzenlemeleri içeriyor. Ötesi yok.

• Suriye/YPJ Şam'a bağlanıyor: Suriye’de Rojava’daki Kadın Savunma Birlikleri’nin (YPJ) Şam’daki HTŞ yönetimine bağlanacağı açıklandı. Karar Irak Kürtlerinin lideri Neçirvan Barzani ve Mazlum Abdi’nin Şam’daki........

© Birgün