Hukuk silaha çevrildiğinde Lula örneğinin öğrettiği
DW Türkçe muhabiri Alican Uludağ ile BirGün muhabiri İsmail Arı’nın peş peşe tutuklanması, iki ayrı adli dosyadan ibaret değil. İkisi de haberleriyle kamusal karanlığa ışık tutan gazeteciler. Uludağ, yargı-emniyet-siyaset hattındaki kritik fay kırıklarını izleyen bir gazeteci. İsmail Arı ise yıllardır kamu kaynaklarının iktidara yakın vakıf, cemaat ve şirket ağlarına nasıl aktarıldığını yazıyor. Arı, Bayramda Tokat’ta ailesini ziyaret ederken gözaltına alındı ve “dezenformasyon” yasasının kötüye kullanılmasıyla tutuklandı.
İBB Başkanı ve CHP Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun kendisi gibi hukuksuzca tutuklanan avukatı Mehmet Pehlivan Silivri’de “Yargı Silahı (Lawfare)” isimli bir kitap yazdı. Pehlivan kitabında hukukun adalet üretmek için değil, siyasal alanı yeniden düzenlemek; rakibi, muhalefeti, gazeteciyi, belediye başkanını ve sivil toplumu hizaya sokmak için nasıl silah gibi kullanıldığını anlatıyor.
“Yargı silahı” temelde muhalifi sustururken yolsuzluğu görünmez kılan, gazeteciyi hapsederken kamu zararını normalleştiren, siyaseti daraltırken ekonomideki çürümeyi perdeleyen tehlikeli bir düzen.
Türkiye bu düzene yabancı değil. Fakat durum Erdoğan’ın partili cumhurbaşkanlığı rejimine geçişiyle birlikte giderek sertleşti. 2018’de yürürlüğe giren başkanlık sistemiyle birlikte HSK üyelerinin artık yargı içinden değil, cumhurbaşkanı ve parlamento eliyle belirlenmesi, yargının silah olarak kullanılmasının dönüm noktalarından en önemlisi. Freedom House’un son raporunda, Türkiye’nin “adil yargılanma hakkı” bakımından en kötü skora sahip ülkelerden biri haline geldiğini, iktidar için siyasal rakiplerin, bağımsız gazetecilerin ve aktivistlerin hapsedilmesinin rutinleştiğini vurgulaması rastlantı değil.
Gazeteciler İsmail Arı ve Alican Uludağ tutuklamaları CHP’nin tanımıyla yaşadığımız “emsalsiz yargısal kuşatma” döneminin son halkaları. AKP ve MHP iktidarının parmakla seçerek kilit noktalara yerleştirdiği piyonlar üzerinden on milyonlarca vatandaşın Anayasal demokratik temsil ve haber alma haklarını hiçe sayan bir yargı silahı mekanizmasının en son hedefleri.
Bu iktidarın muhalefetin şiddetli itirazlarına rağmen Meclis’ten geçirdiği belirsizlik yaratan kanunlar bu........
