menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Janset Kalan: Trans mahpusları hatırlayın, ezber cümleler yetmiyor

14 0
01.10.2026

12 Eylül’de “Ailem Güvende” adıyla başlatılan operasyonlarda LGBTİ örgütleri, hak savunucuları, aktivistler ve LGBTİ ’ların bir araya geldiği mekânlar soruşturma, gözaltı ve tutuklamaların hedefi oldu.

Tutuklananlardan biri de Kaos GL Yönetim Kurulu üyesi ve trans hakları savunucusu Janset Kalan. Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü mezunu olan Kalan, Bologna Üniversitesi’nde Doğu Avrupa Çalışmaları alanında yüksek lisans yaptı. 2010’dan bu yana KaosGL.org’da yazıları yayımlanan Kalan, Queer Adana ve Pembe Hayat başta olmak üzere çeşitli LGBTİ örgütlerinde görev aldı. 10 yılı aşkın süredir trans hakları, ayrımcılık ve şiddet alanlarında savunuculuk yapan Kalan, 12 Eylül 2026’daki “Ailem Güvende” operasyonunda tutuklanarak Sincan Cezaevi’ne gönderildi.

Kalan, Sincan Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan bianet’in sorularını yazılı olarak yanıtladı. Kalan’la hapishanede “iyi olma” hâlinin mümkün olup olmadığını, trans mahpusların koşullarını, tecridi ve bir insana dokunabilmenin cezaevinde nasıl bir “imtiyaza” dönüşebildiğini konuştuk.

Kalan, sorulara geçmeden önce cezaevindeki iletişim koşullarını ve kendisiyle birlikte tutuklu bulunan arkadaşlarının durumunu anlatmak istedi:

Öncelikle geç cevap verdiğim için kusura bakmayın. Maalesef, cezaevinin bazı imkânsızlıkları ile avukatlarımızın geliş gidişi ile alakalı bizim kısıtlı mali durumumuz, zaman yönetiminin zorluğu, vs. bahanelerin gerçekliğini anlayabileceğinizi umuyorum.Kaos GL yönetim ve denetim kurulu üyeleri olarak 8 kişi, bir de bağımsız bir gazeteci kadın arkadaşımız ile Sincan Kapalı Ceza İnfaz Kurumu kampüsündeyiz bir süredir. Dolayısıyla genellikle avukatlarımız, imkânlar dahilinde hepimizle görüşme yaparak, iyilik halimizi gözetmek için insanüstü bir emek sarf ediyorlar.Birkaç avukat arkadaşımız da burada kalmakta olan hükümlü ve tutuklu diğer trans ve eşcinsel mahpusları ziyaret etmeye de gayret gösteriyorlar. Birçoğunun bir avukat tutabilecek imkânı yok, yine birçoğunun görüşçüsü, ailesine haber verebilecek bağları da yok; hatta kantinden temel ihtiyaçları için harcayabilecekleri paraları da yok. Hâl böyle olunca da gecikmeler yaşanabiliyor.Bana yönelttiğiniz sorulara elimden geldiğince ve dilim döndüğünce cevap vermeden önce, okuyucuların yukarıda yazdığım kısıtlılıkları tekrar duymasını arzu ettim. Ben Adanalıyım ve bizim orada bir laf vardır; pek de cinsiyetçi bir laftır. Ama söylemek istedim: “Ergene avrat/herif boşamak kolaydır” derler.Aslında, burada diğer mahpuslarla vakit geçirip, yaşam döngüsü hikâyelerini dinledikçe bu laf hatırıma gelip duruyor. Bir yandan da Müge Anlı’dan Esra Erol’a programlardaki korkunç vakalar, haberlerde çıkan kadın cinayetleri, şiddet, çete, dolandırıcılık vb. haberleri gördükçe de bu lafı hatırlamamak mümkün değildi.Bir de bir ceza infaz memurunun sözleri de bana bu lafı hatırlattı. Şöyle demişti: “Ben de yoksul bir aileden geliyorum ve gayri meşrunun yaygın olduğu bir semtte büyüdüm. Ama kendimi yetiştirdim, memur oldum. Burada çeşitli suçlardan yatanlar da bunu yapabilirdi.”Benim cevabım çok netti: “Kendi hikâyeni, başkasının hikâyesi olsun diye yargılama fırsatına dönüştürmemelisin. Yapısal bir sorunun yükünü bireylere atarak suçu azaltamazsın.”Umarım, okuyucularınız da bildikleri, gördükleri, şahsi hikayelerinin ötesinde bir gözle okurlar.

Öncelikle geç cevap verdiğim için kusura bakmayın. Maalesef, cezaevinin bazı imkânsızlıkları ile avukatlarımızın geliş gidişi ile alakalı bizim kısıtlı mali durumumuz, zaman yönetiminin zorluğu, vs. bahanelerin gerçekliğini anlayabileceğinizi umuyorum.

Kaos GL yönetim ve denetim kurulu üyeleri olarak 8 kişi, bir de bağımsız bir gazeteci kadın arkadaşımız ile Sincan Kapalı Ceza İnfaz Kurumu kampüsündeyiz bir süredir. Dolayısıyla genellikle avukatlarımız, imkânlar dahilinde hepimizle görüşme yaparak, iyilik halimizi gözetmek için insanüstü bir emek sarf ediyorlar.

Birkaç avukat arkadaşımız da burada kalmakta olan hükümlü ve tutuklu diğer trans ve eşcinsel mahpusları ziyaret etmeye de gayret........

© Bianet