Fransa’dan bir özür daha: Marc Bloch
Marc Bloch, tarihin araştırılma, yazılma ve anlaşılma biçimini derinden dönüştüren bir tarihçi. Ancak o yalnızca tarihi incelemedi; yaşadığı yüzyılın fırtınalarını da bizzat deneyimledi, 20. yüzyılın ilk yarısını hem bir bilim insanı hem de bir eylemci olarak geçirdi.
Bloch, 6 Temmuz 1886’da Lyon’da, Alsas kökenli Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. Ailesi, 1870-71 Fransız-Alman Savaşı’nda Fransa’nın yenilgisinin ardından Alsas-Loren’in kaybedilmesi üzerine Fransa’yı seçen, “optants” olarak adlandırılan ailelerden biridir.
Orta Çağ tarihi uzmanı Bloch, 1929 yılında Lucien Febvre ile birlikte daha sonra bir ekole dönüşecek olan Annales d’histoire économique et sociale dergisini çıkarmaya başlar. Bu dergi, disiplinlerarası yaklaşımları, küresel tarih, ekonomi tarihi ve uzun süreli tarih anlayışı üzerine odaklanmasıyla tarih çalışmalarında büyük bir yenilenme getiren Annales Okulu’nun temelini oluşturur. Bloch’u önemli kılan da bu dergiyle birlikte başlayan yeni tarih yazımı süreci oldu. Lucien Febvre ile birlikte, tarih yazımında adeta devrimsel bir sürecin önünü açtılar.
O güne dek tarih çoğunlukla “büyük adamların ve savaşların hikâyesi” olarak yazılırken, Bloch, Lucien Febvre ile birlikte kurduğu Annales ekolüyle bambaşka bir adım attı. Tarihi tek tek kahramanların hikâyeleri üzerinden değil, toplumların uzun vadeli değişim hikâyesi üzerinden okumaya başladı. Sosyolojiyi, coğrafyayı, ekonomiyi ve psikolojiyi tarihe katarak araştırma biçimini yeniden kurdu. Kısacası sıradan insanların yaşamını, toplumsal yapıları ve yavaş işleyen dönüşümleri tarihin merkezine taşıyarak 20. yüzyıl tarihçiliğini derinden etkiledi.
Almanya ile işbirliği içindeki Vichy Hükümeti’nin baskıları sonucunda, 1943 yılında görevinden uzaklaştırılır ve zorunlu emekliliğe sevk edilir. Alman işgalinin ve Gestapo baskısının Fransa’daki........
