Macaristan eski başbakanı Viktor Orban ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki ilişkiler, özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sürecinde Avrupa Birliği (AB) içinde benzersiz bir yakınlık ve işbirliği sergiledi. Orban, AB yaptırımlarına karşı çıkarak Rusya ile enerji işbirliğini ve siyasi bağlarını sürdürdü. Moskova’yı destekleyen bir tutum takındı. Macaristan, Rus enerjisine (doğal gaz ve nükleer enerji) olan bağımlılığı nedeniyle Moskova ile pragmatik ve yakın ilişkiler kurdu. Bu sebeple Orban, AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarını sık sık bloke etti veya hafifletilmesini savundu. Bu tutumuyla AB’nin ortak Ukrayna politikasını zayıflatan bir faktör olarak görüldü. Başta İngiltere olmak üzere kelli felli AB üyesi ülkelerin tepkisini çekti.

Macaristan 2004’ten beri AB üyesidir. AB’nin oybirliği gerektiren dış politika, güvenlik ve bütçe gibi temel kararlarında veto hakkına sahip. Ukrayna’ya yardımlar ve Rusya’ya yaptırımlar gibi konularda ve AB bütçesi konularında vetosunu kullanarak diğer AB üyeleri üzerinde baskı oluşturabiliyor. Dondurulan Rusya’ya ait fonlar, Ukrayna’ya 90 milyar avroluk kredi paketi gibi konularda diğer üye devletlerden farklı bir tutum aldı. Bu sebeple Macaristan’ın veto hakkının elinden alınması bile gündeme geldi. Bu da AB’nin, sistemin dışına çıkıldığında ne kadar diktatörce davranabileceğine açık kanıt teşkil ediyor.

YENİ DÖNEM

Orban’ın Putin ve Rusya ile ilişkileri Magyar döneminde farklı bir boyuta evirilebilir. Rusya’nın ve Putin’in bölgedeki etkisine mesafeli duruşuyla biliniyor. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya’nın Macaristan’daki seçimleri kazanan muhalefet lideri Magyar’ı tebrik etmeyeceğini açıkladı. Sırbistan Lideri Aleksandar Vucic ise Magyar’ın Putin hakkındaki “otokrat liderler arasında baba figürü” olduğuna dair açıklamalarına sert tepki gösterdi. Bu da yeni dönemde Macaristan-Sırbistan ilişkilerinde muhtemel yaşanacak gerginliklere gösterge olabilir. Magyar’ın anti-Rusya tutumunu devam ettirmesi halinde Macaristan’ın Moskova’ya doğal gaz ve nükleer bağımlılığını nasıl etkileyeceği ve Magyar’ın alternatif enerji tedarikini nasıl karşılayacağı ciddi sıkıntılar olarak duruyor.

NETANYSAHU İLE İLİŞKİLER

Victor Orban’ın genelde İsrail ve özelde Netanyahu ile sıkı bağları vardı. Aralarındaki ilişki sadece “iki lider dostluğu” değil, ideolojik, diplomatik ve kısmen ekonomik bir ittifaktı. Orban, AB içinde İsrail’in en güçlü savunucularından biriydi. Macaristan sık sık AB’nin İsrail’i kınayan açıklamalarını veto etti ya da yumuşattı.........

© Aydınlık