Hindistan-İsrail kıskacında Türkiye
Hindistan’ın İsrail’le kurduğu derin ilişkileri analiz eden ilk yazımızı 26 Ağustos 2023’te kaleme almıştık. Yazı çok ilgi gördüğü gibi özellikle gazetemizin müdavim okurları yazıya karşı biraz mesafeli ve eleştirel yaklaşmıştı? Kaygılarını ve kafalarını karıştıran hususları tahmin edebiliyordum; Zira Hindistan, Filistin meselesinde birçok Arap ve Müslüman ülkesinden daha hassastı. 1947’de BM’nin Filistin’i Yahudi (İsrail) ve Arap (Filistin) olarak iki devlete taksim eden kararına şiddetle itiraz etti ve hayır oyu kullandı. 1955’te zuhur eden ama 1961’de resmi olarak ilan edilen, NATO karşıtı ancak Moskova’nın öncülüğündeki Varşova Askeri Paktına da mesafeli duran Dünya Bağlantısızlar Hareketine üye oldu.
Anti-emperyalist ve anti-Siyonist bağımsızlık ve egemenlik timsali Nehruların, Gandilerin ülkesiydi. 1988’de Filistin Devletini resmi olarak tanıyan nadir hatta istisnai ülkelerdendi. 1992’ye kadar İsrail’le diplomatik ilişki kurmamış ve her platformda İsrail politikalarına karşı tavır alıyordu. Moskova ve Çin’in BRICS’te yoldaşı. Pakistan’la Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) tam üyesi. Türkiye ile ticaret hacmi 2024-2025’te 9,5 milyar dolara ulaşmıştı. İran İslam Cumhuriyeti ile “stratejik” ilişkiler inşa etti. Çin’i Arap-Farisi Körfezine, Kızıl Denize ve Atlantik Okyanusuna taşıyan “Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru” olarak tanımlanan ve Pekin’in inşa ettiği ve çalıştırdığı en önemli ve en büyük ticaret üslerinden olan Pakistan, Gwadar limanıdır.
İSRAİL İLE ASKERLİK ARKADAŞINA NASIL DÖNÜŞTÜ?
Buna mukabil Hindistan 2016’da ticaret potansiyelini Afganistan, Türkmenistan, Kazakistan, diğer Orta-Asya ülkelerine ve Rusya’ya taşıyan en stratejik ticaret üssünü İran’ın Arap-Farisi Körfezindeki Chabahar (Dört Mevsim) Limanına kurdu. Bu limanın işletmeciliğini üstlendi. Bu liman sayesinde Hindistan Orta Asya ülkelerine olan uzaklığını üçte bir oranında azaltma imkânına sahip oldu. Tüm bu özelliklere sahip olan Hindistan bugün İsrail’le ticaret ve kültürel ilişkilerden öte “Brothers in Arms” amme tabirle “Askerlik Arkadaşı” veya “Kader Birliği” yapan ülkeye nasıl dönüştü? Netanyahu, Mondi arasında zuhur eden bu “kardeşlik ve yoldaşlık” nasıl oluştu ve kimi hedef almaktadır?
Bu sorular hakkındaki kanaatimizi dolaysız ve kısa cevaplarla beyan edelim; Hindistan Başbakanı Modi, kardeşim diye hitap ettiği Netanyahu ve eşi tarafından fevkalade (Fovk El-Ade, adi, normal ve olağan üstü demek)........
