Ancak Türkiye’nin bulunduğu coğrafya ve geçmişte yaşadığımız depremler, yapı sistemlerini değerlendirirken bütün bu özelliklerin yanında başka bir konuyu daha ön plana çıkarmamızı gerektiriyor: deprem güvenliği. Çünkü deprem ülkesi olan Türkiye’de bir duvar sistemini değerlendirirken, günlük kullanımda bize ne sağladığının yanında, deprem sırasında nasıl davranacağını da sormamız gerekiyor.

Deprem güvenliğini konuşurken çoğunlukla zeminden, temelden, kolonlardan, kirişlerden, perdelerden ve beton dayanımından söz ediyoruz. Elbette bir yapının deprem karşısındaki temel güvenliği taşıyıcı sisteminin doğru tasarlanmasıyla başlıyor.

Ancak yaşadığımız depremler bize çok önemli başka bir gerçeği de gösteriyor: Bir bina ayakta kalabilir, fakat bina içerisindeki taşıyıcı olmayan, duvar gibi elemanlar insanlar için ciddi bir tehlikeye dönüşebilir.

Tüm yapılarda yük taşımayan eleman olarak yer alan duvarların, bütünlüğünün kaybolması veya devrilmesi; insanların yaralanmasına, kaçış yollarının kapanmasına ve taşıyıcı sistemi ayakta kalan bir yapının kullanılamaz hale gelmesine neden olabilir.

Taşıyıcı sistem ayakta kalırken duvarlar neden yıkılsın?

İşte bu soruyu yapı sektöründe herkesin kendisine sorması gerek aslında. 

Bir deprem sırasında betonarme yapı hareket eder. Katlar birbirlerine göre yatay yönde ötelenir ve yapı sürekli şekil değiştirir. Duvarların da bu harekete uyum sağlayabilmesi gerekir.

Geleneksel, yığma dolgu duvarlar belirli bir deformasyon seviyesinden sonra çatlamaya, parçalanmaya ve bazı durumlarda düzlem dışına doğru devrilmeye başlayabilir.

Buradaki temel sorun duvarın çatlaması değildir. Asıl sorun, duvarın bütünlüğünü kaybederek insanların bulunduğu alanlara doğru parçalanması ve devrilmesidir.

Alçı levha esaslı kuru duvar sistemlerinin deprem açısından önemli avantajlarından biri tam da burada ortaya çıkıyor.

Galvanizli çelik profiller, alçı levhalar ve mekanik bağlantılardan oluşan alçı levha kuru duvar sistemi, taşıyıcı yapının hareketine uyum sağlayabilecek şekilde çalışır. Taşıyıcı çerçeve deprem sırasında sağa ve sola hareket ederken kuru duvar da bu hareketi karşılayarak taşıyıcı sistem ile birlikte hareket eder. Sistem içerisinde meydana gelen deformasyonlar ve bağlantı noktalarındaki hareketler, duvarın ani ve gevrek biçimde parçalanması yerine bir bütün olarak hareket etmeye devam edebilmesine ve bu bütünlüğünü korumasına imkân verir.

Dolayısıyla kuru duvarın deprem açısından önemli özelliklerinden biri yalnızca düşük m2 ağırlığına sahip olması değil, deprem sırasında taşıyıcı sistem hareket ederken alçı levha kuru duvarın da bu harekete uyum sağlayabilmesi, duvarın bütünlüğünü koruması ve insanların üzerine parçalanarak düşmemesi açısından büyük önem taşır.

Deprem sırasında ikinci tehlike oluşmamalı

Deprem anında........

© Analiz