Köy Enstitüleri 17 Nisan 1940 tarihinde kuruldu. Şu sıralar 86. kuruluş yıldönümü kutlanıyor. Genç Cumhuriyetin hamlelerinden biriydi. Temel amaç ilkokullara öğretmen yetiştirmek olarak belirlenmişti. Cumhuriyet Türkiye'sinde ileriki yıllarda kapatılan Yüksek Öğretmen Okulları, Astsubay Hazırlama Okulları, Askeri Liselerin, başına gelenler Köy Enstitülerin de başına geldi.  27 Ocak 1954 tarihinde bazı politik baskılar sonucu kapatıldı.

"Köy çocuklarını okutalım da sonra başımıza mı çıksınlar" anlayışı kararda etkili oldu. Kimileri köy çocuklarının okumasından rahatsız oluyordu. Asırlardır ihmal edilen Anadolu halkının eğitimini birileri istemedi. Yazık oldu. Kapatma kararının büyük hata olduğu bugün kabul ediliyor. Kuruluşlarının 86. Yıldönümü buruk bir şekilde kutlanıyor. " Bu Cumhuriyet şarkısı başarıya ulaşsaydı 100 yılı aşkın Cumhuriyet'in kaderi bambaşka olurdu" deniliyor.

Temelleri 1930’lı yılların sonunda Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ve İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç tarafından atılmıştı.1940’dan itibaren başta Ankara’ya yakın çeşitli bölgelerde faaliyete geçen Köy Enstitüleri kent ve köy yaşamları arasındaki fırsat eşitsizliğini ortadan kaldırmaya, bu amaçla köy çocuklarını, özellikle kendi köyünden yetişmiş öğretmenler tarafından çağdaş düzeyde eğitmeye yönelik, eğitimin yanında sosyal açıdan da önem taşıyan Cumhuriyet projesiydi.

Bunlardan Hasanoğlan Köy Enstitüsü, çeşitli aydınlarca diğer Köy Enstitülerinde ders verecek öğretmenlere de eğitim verecek şekilde düzenlenmişti.

1941 yılında açılan bu Enstitü maalesef dönemin sağa kayan ortamında, 1947’’de CHP’nin tutucu Milli Eğitim Bakanı Reşat Şemsettin Sirer tarafından kapatılmış, diğer Köy........

© Akdeniz Gerçek