Türkiye’nin önemli otoyolları ve Boğaz köprüleri özel şirketler tarafından sıfırdan inşa edilmedi. Kamulaştırmalar, tüneller, viyadükler ve köprüler kamu kaynaklarıyla yapıldı; yollar Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletildi ve kullanıcılardan geçiş ücreti alındı. İnşaatın en zor ve riskli aşaması geride kaldı. Trafik, gelir düzeni ve kullanıcı kitlesi oluştu.

Şimdi bu olgun altyapının işletme hakkının özel sektöre devri hazırlanıyor. Vatandaşın sorusu bu nedenle meşrudur: Bedelini vergilerimizle ve yıllardır ödediğimiz geçiş ücretleriyle karşıladığımız yollarda neden yeniden özel şirketin müşterisi oluyoruz?

Karar var, fakat ihale ve sözleşme henüz yok

5 Eylül 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı, 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleriyle sekiz otoyolu ve bazı çevre yolu kesimlerini özelleştirme programına aldı. Mülkiyet devlette kalacak; işletme hakkı devri, kiralama veya gelir ortaklığı gibi yöntemler kullanılabilecek. Sözleşme süresi 30 yılı aşamayacak, işlemler 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanabilecek.

Bu, işletmenin yarın özel şirkete geçeceği anlamına gelmiyor. Özelleştirme İdaresine hazırlık ve ihale yetkisi veriliyor. Henüz açıklanmış devir bedeli, ücret formülü veya imzalanmış sözleşme yok. Dolayısıyla kesin zam oranı ya da şirket kârı ilan etmek doğru değildir.

Ancak tam da bu aşamada konuşmak gerekir. Sözleşme imzalandıktan sonra yapılacak tartışma çoğu zaman geç kalmış bir tartışmadır.

Gelecekteki geliri bugüne çekmek

Özel işletme ilke olarak yanlış değildir. Teknoloji, bakım, elektronik ücret toplama, trafik yönetimi ve hizmet tesislerinde verimlilik sağlayabilir. Devlet peşin kaynak elde edip bunu yeni altyapıya yönlendirebilir.

Fakat burada klasik bir kamu-özel ortaklığından söz etmiyoruz. Özel şirket yeni yol inşa etmeyecek; kamulaştırma, yapım ve başlangıç trafik riskini üstlenmeyecek. Hazır, çalışan ve nakit üreten bir varlığı devralacak.

Bu nedenle devir, ancak özel işletmenin sağlayacağı verimlilik, hizmet kalitesi ve........

© 10 Haber