menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kötü zeytinden iyi yağ çıkmaz ama iyi zeytinden kötü yağ çıkar!

47 0
26.10.2026

Yine o günler geldi…

Zeytin zamanı!

Benim için yılın en güzel, en heyecanlı dönemlerinden biri.

Urla’da zeytin ağaçlarımızın arasındayız. Sabahın erken saatlerinde başlayan hasat telaşı, gün boyu devam ediyor. Dostlarımızla birlikte zeytinlerimizi topluyor, kasalarımızı dolduruyoruz.

Bir yanda emek, bir yanda bereket, bir yanda da aylardır beklediğimiz o büyük merak:

Bu yıl nasıl bir zeytinyağımız olacak?

Çünkü zeytin yetiştirmek başka, iyi zeytinyağı üretmek bambaşka bir mesele.

Hasadımızı tamamladıktan sonra zeytinlerimizi hiç bekletmeden sıkım için Köstem Zeytinyağı Müzesi’ne götürüyoruz.

Saat akşam dokuz.

Ama burada mesai bitmek bir yana, bütün hızıyla devam ediyor.

Makineler çalışıyor, kasalar geliyor, zeytinler sıkılıyor. Herkesin yüzünde aynı heyecan.

Köstem Zeytinyağı Müzesi yetkilisi Tuğrul Özbaş da işinin başında.

“Sabah bir ikiye kadar buradayız” diyor.

Kolay değil.

Bir yıllık emeğin sonucunu birkaç saat içinde görmek için herkes sabırsızlanıyor.

Kötü zeytinden iyi yağ çıkmaz ama iyi zeytinden kötü yağ çıkar

Tuğrul Özbaş’la sohbetimizin en çarpıcı cümlesi bu oldu.

“Kötü zeytinden iyi bir yağ yapamazsınız. Ama iyi bir zeytinden kötü bir yağ yapabilirsiniz.”

Bir düşünün.

Aylarca ağacınıza bakmışsınız. Budamış, sulamış, beslemiş, hastalıklardan korumuşsunuz.

Sonra hasat zamanı gelmiş.

Ama yanlış toplama, yanlış taşıma veya yanlış sıkım yüzünden bütün emeğiniz boşa gidebilir.

İşte zeytinyağının en önemli gerçeği burada saklı.

Kalite yalnızca ağaçta başlamıyor; hasat, taşıma, sıkım ve saklama boyunca korunmak zorunda.

Özbaş bunu üzüm ve şarap üretimine benzetiyor.

İyi üzümden kötü şarap yapılabileceği gibi, iyi zeytinden de kötü zeytinyağı üretilebiliyor.

Dolayısıyla iyi zeytinyağı üretmek istiyorsanız yalnızca iyi zeytine sahip olmanız yetmiyor.

Bütün süreci doğru yönetmeniz gerekiyor.

Zeytin çuvala girince ne oluyor?

Türkiye’de zeytin hasadının en önemli sorunlarından biri hâlâ yanlış taşıma ve bekletme koşulları.

Pek çok üretici zeytinlerini çuvallara dolduruyor. Bazen saatlerce, hatta daha uzun süre bekletiyor.

Oysa zeytin dalından koparıldığı andan itibaren kalitesini kaybetmeye açık bir meyve.

Özbaş bu konuda son derece kararlı.

“Çuvalla gelen zeytini kabul etmiyoruz. Çok yakınımız, ahbabımız olsa da almıyoruz.”

Neden?

Çünkü çuvalın içinde zeytinler birbirine baskı yapıyor. Havalanma azalıyor, sıcaklık yükseliyor ve istenmeyen fermantasyon süreçleri başlayabiliyor.

Bunun sonucunda da zeytinyağında kusurlu kokular oluşabiliyor.

Zeytinyağı tadım eğitimlerinde öğrendiğimiz o istenmeyen kokular…

Kızışmış, küflenmiş, sirkeleşmiş veya bozulmuş meyveyi hatırlatan aromalar.

Bunlar zeytinyağının doğal karakteri değil, üretim sırasında ortaya çıkan kusurlar.

Üstelik büyük ölçüde önlenebilirler.

Çözüm basit:

Zeytinler temiz, havalandırmalı kasalarda taşınmalı ve mümkün olan en kısa sürede sıkılmalı.

Köstem’de uygulanan temel kurallardan biri, zeytinlerin toplandıkları gün sıkıma getirilmesi.

Bilinçli hasat nedir?

Son yıllarda üzerinde özellikle durduğum bir kavram var:

Bilinçli hasat.

Çünkü artık yalnızca ne kadar zeytin topladığımızı değil, nasıl topladığımızı da konuşmamız gerekiyor.

Bilinçli hasat, zeytin ağacına saygıyla başlıyor.

Meyveyi zedelemeden toplamak, yere düşmüş zeytinleri kaliteli yağ üretimine yönelik hasada karıştırmamak, doğru zamanda hasat yapmak, uygun kasalar kullanmak ve zeytini bekletmeden sıkıma ulaştırmak…

Bunların hepsi birbirini tamamlıyor.

Tuğrul Özbaş’ın altını çizdiği temel kurallar şöyle:

* Zeytin mümkünse toplandığı gün sıkılmalı.

* Çuval yerine havalandırmalı kasalar kullanılmalı.

* Yere düşmüş ve toprakla temas etmiş zeytinler kaliteli yağlık hasada karıştırılmamalı.

* Meyveler ezilmeden ve zedelenmeden taşınmalı.

* Sıkım hijyenik, kontrollü ve uygun sıcaklık koşullarında gerçekleştirilmeli.

* Elde edilen yağ, oksijen, ışık ve aşırı sıcaklıktan korunmalı.

Aslında mesele yalnızca teknik bilgi değil.

Bir üretim kültürü oluşturmak.

Ve sevindirici olan şu ki, Urla’da bu kültür giderek gelişiyor.

Özbaş, ilk yıllarda üreticileri bu kurallara alıştırmakta zorlandıklarını anlatıyor.

“Başta........

© 10 Haber