Önce fındık ekonomi tarihinin bilinmesi gerektiğini dile getirmiştim. Bir önceki yazıda da 2834 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Hakkında Kanunun yaklaşımını açıklamaya çalışmıştım. Şimdi ise 2834 sayılı Kanunu yürürlükten kaldıran 3186 sayılı Kanunun yaklaşımına ve felsefesine ışık tutalım. 3186 sayılı Kanunun, genel gerekçesinden, bir pasaj aktaralım: “2834 sayılı… Kanunun temel amacı, tarımsal işletme bazında pazarlama güçlüğü çekilen ürünleri ve tek elden pazarlayıp değerlendirmektedir. Ayrıca Kanun, Devlet adına ürün mubayaa faaliyetlerini düzenlememiş, Birlikler bu faaliyetlerini Kanunlardaki hükümlerle ve destekleme alımları için çıkarılan kararnamelerdeki esaslarla yürütme durumunda kalmışlardır. Müstakil karar ve icra organlarına sahip bulunan Birlikler, uygun olmayan yapıları dolayısıyla ekonomiye yük getiren birer kuruluş haline gelmişlerdir. Bu duruma sebep olan başlıca noktalar şu şekilde sıralanabilir: Birliklerdeki yönetim kadroları için belirli nitelikler ortaya konulmamış, dolayısıyla yönetim, üretici ortaklar arasından seçimle gelen kimselerin idaresine geçmiş olup Devlet adına faaliyet sonucu gelişen ve mahiyet değiştiren işler için yönetim kadroları, tahsil ve tecrübe yönünden yetersiz kalmıştır. Birlik ve kooperatiflerin sermayeleri yalnızca ortaklardan tahsil olunan paylardan oluştuğundan ve destekleme alımları tatbikatı boyunca öz sermayenin artırılması da planlanmadığından faaliyetler için gerekli finansman tamamen dış kaynaklarda sağlanmış, bu husus Hazinenin yükünün devamına yol açmıştır. Birlikler, geçmiş dönemlerin idari ve siyasi tercihleri ile büyük yatırımlara girişmişler, kooperatifçilikten ziyade sanayi ile meşgul olur hale gelmişlerdir…” tespiti, değerlendirmesi ve açıklaması yer almıştır. (Kaynak: TBMM zabıtları, komisyon tutanakları) ***Hemen belirtelim ki, 2834 Yasanın temel felsefesi, üreticinin ve ülkenin gelirini büyütmek iken 3186 sayılı Yasada üretici ve ülkenin çıkarları öncelenmemiştir. 2834 sayılı Yasanın amacı, üretici ve ülkenin gelirini artırmak olduğu halde ürünlerin tek elden pazarlanması gibi gerçeğe aykırı bir ifadeyle........

© Yeşilgiresun