Türkiye ve Kuzey Kürdistan özgünlüğünde ele alındığında; 1 Mayıs’ın işçilerden ziyade, kadınlar, gençler, Kürtler, Aleviler, sermayenin azgın çıkarlarına karşı toprağını-suyunu savunan köylüler tarafından coşku ve kararlılıkla sahipleniliyor olması sınıf mücadelesinin dayanacağı kök-değerin ne olduğunu göstermektedir

1886’da 1 Mayıs’ta polisin ateş açmasıyla 4 işçinin katledilmesi ve bunu protesto etmek için 4 Mayıs’ta gerçekleştirilen Haymarket mitinginde çıkarılan provokasyon bahane edilerek 4 işçi önderinin de idam edilmesiyle, toplamda 8 işçi katledildi. Bu, 1 Mayıs’ın enternasyonal bir değer olarak yükseltilmesine gerekçe olmuştur. Hayatını kaybedenlerin anısına 1889’da II. Enternasyonal’in Paris’te aldığı bir toplantıda Fransız bir işçinin önerisiyle 1 Mayıs Birlik Mücadele ve Dayanışma Günü olarak kabul edildi. Ertesi yıl da işçilerin katılımıyla ilk kutlamalar yapıldı. Yüz yılı aşkın bir süredir 1 Mayıs dünyanın her yerinde işçi bayramı olarak kutlanmaktadır.

1 Mayıs Türkiye’de Üsküp, İstanbul gibi kentlerde yüzyılın başından itibaren kutlanmaya başladı. Dönem dönem yasaklansa da bu gelenek günümüze kadar sürmektedir. Sol-sosyalist, devrimci işçiler kendi örgütlülükleri olan DİSK’i (Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu) 1968 yılında TÜRK-İŞ’ten ayrılarak kurdular. Bu tarihten itibaren dünyadaki gelişmelerle bağlantılı olarak sayıları yüzbinleri aşan kitlesel kutlamalar Türkiye’de de yapılmaya başladı. Bu dönemin gençlik hareketlerinin devrimci önderlerini ve şehitlerini anıyoruz. Onların da bu kitleselleşmede önemli bir payı vardır.

1 Mayıs 1977’deki kutlamalar kontrgerillanın müdahalesiyle resmi rakamlara göre 34, gerçekte ise çok daha fazla sayıda insanın ölümüyle sonuçlandı. Daha sonraki kutlamalarda da saldırı ve kayıplar olsa da, Türkiye’de 1 Mayıs 1977 hem kitlesellik hem de yaşanan kayıpların büyüklüğü bakımından sınıf mücadelesi tarihine geçti.

Sınıf mücadelesine özgü bu tarihsel hatırlatma bize toplumsal mücadelelerin diyalektiğini göstermesi bakımından önem taşıyor. Önder Apo komünalist bilinç ve komünü........

© Yeni Yaşam