Toplumun gerçeğine hoş geldiniz! Toplum barışınca devlet zayıflar mıymış?

HÜDA PAR’ın Batman’da kan davalı veya uzun süredir husumet yaşayan aileleri barıştırmak için yürüttüğü çalışmaların boyutlarını daha önce Suriyelilere karşı ırkçı söylemleriyle gündeme gelmiş olan İYİ Partili belediye başkan adayı İlay Aksoy tarafından eleştirilmesi üzerine haberdar oldum. Aksoy’un yaklaşımı tabii ki son derece sığ. Ne hukukun ne devletin ne de sivil toplumun tabiatına dair en ufak bir bilinçten nasibi olmayan bir zihniyete yaslanıyor.

Aksoy’un “devlet bir kenara itiliyor, devlete alternatif, belki de Şeriat hukuku getiriliyor” diyerek birilerini kışkırtıcı bir üslupla aktardığı rakama göre HÜDA PAR, arabuluculuk yaptığı 30 kan davasından 23’ünü çözmüş. Rakam doğruysa, normal şartlarda bundan çıkarılacak ilk sonuç herhalde şu olmalıdır: 23 kan davası sona ermiş, belki onlarca insanın hayatına mal olabilecek bir intikam zinciri kırılmış, çocuklara miras bırakılacak düşmanlıklar ortadan kaldırılmış. Bundan niçin rahatsız olunur?

Elbette burada çok temel bir ayrımı baştan yapmak gerekiyor. Cinayet, yaralama, tehdit gibi kamu hukukunu ilgilendiren suçlarda herhangi bir siyasi parti, aşiret, cemaat, kanaat önderi veya âlim devletin yerine geçemez. Suç işlenmişse soruşturmayı savcı yürütür, hükmü mahkeme verir. Tarafların barışması kamu davasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ama diğer yandan devletin suçluyu cezalandırması çoğu kez taraflar arasındaki husumeti sona erdirmiyor. Mahkeme bir cinayetin failine ceza verebilir; fakat iki aile arasında yıllarca sürecek intikam duygusunu ortadan kaldıramaz. Hâkim hüküm verir ama aileleri barıştırmak onun görevi değildir. İşte burada toplumun başka kurumları devreye girer.

Üstelik bu, bölgede HÜDA PAR’la başlamış bir uygulama değildir. Yüzyıllardır medrese hocaları, âlimler, şeyhler, seyitler, aşiret ve aile büyükleri, kanaat önderleri bu işlevi yerine getiriyorlar. Bazen devlet görevlileri bile çözemedikleri bir husumetin sona erdirilmesi için bu insanların toplumsal itibarından yararlanıyorlar. Çünkü toplum........

© Yeni Şafak