Savaş, siz bu satırları okurken bitse de aylarca devam etse de değişmeyecek sonuçlar üretecek…

Günlük değerlendirmelerin dahi yanılabildiği zamanda sonuçlara dair sabitler üretmek nasıl mümkün oluyor? Çünkü, ABD/İsrail-İran savaşının günlük gelişmeleri ile, saha hedefleri ile, “nedenleri” farklı…

Eğer savaşın jeopolitik hedefini basitçe gösterin denirse, orası Çin’dir. Ekopolitik karşılığı küresel para düzeninin yeniden inşası ise o da jeopolitikle uyumlu olmalıdır. Her iki alanda bölgemizde sert rekabet vardır…

***

Ortadoğu’nun, özellikle Körfez ülkelerinin düzeni, yaklaşık 55 yıldır dünya düzenini belirleyecek şekilde etkiliyor. Bu nizamın İran savaşı ile uğradığı sarsıntı, günümüze kadar bölgenin atlattığı her krizden daha etkili olacak gibi görünüyor…

Kulağa biraz da klişe gibi gelen “petro-dolar sistemi” aslında ve kabaca şöyle işliyor…

Ortadoğu/Körfez, Amerika’nın enerji ihtiyacını karşılıyor, başta petrol olmak üzere gaz ile türevlerini/yan ürünlerini de kısmen göğüslüyor, mal dolar cinsinden fiyatlanıyor, üretici ülkeler bu değer üzerinden dolarlarını alıyor, karşılığında ABD onları koruyor(du). Bildiğiniz mafya tipi haraç kesmedir, sadece ölçeği büyüktür…

Tabii güvenliğin çapı kadar para miktarı da biz fakirlerin tahayyül edebileceğinin üzerindedir. Devasa miktardaki bu dolarları Körfez ülkeleri yine ABD hisselerine, varlık fonlara, finans yatırımlarına, elbette Batı menşeli silahlara yatırıyordu…

Aslında bu da ‘korumanın’ bir parçasıydı ve ABD/İngiltere, biraz da Avrupa açısından “Dolce Vita” sağlıyordu…

***

İran savaşının bu “sisteme” etkisi şöyle oldu: Trump’ın, “bunu yapmalarına şaşırdık, beklemiyorduk” dediği, Tahran’ın Körfez ülkelerine yönelik hâlâ da devam eden saldırıları kırıcı oldu; büyük korku, güvensizlik yarattı. S. Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman, Bahreyn, Kuveyt,........

© Yeni Şafak