Amerika ile ilk görüşen Çinli lider Mao, ilginç bir karakterdi. Kültür Devrimi, Çin'i tarım toplumundan başka bir yere taşımıştı. Hareketinin gerici unsurların yok edilmesi kılıfıyla yayılmasını sağlamıştı. Ama asıl amacı Çin Komünist Partisi'ndeki gücünü kaybetmesine engel olmaktı. Mao, devlet gazetesindeki yazılarıyla dönemin gençlerini kışkırttı; öğrencilere "gerici sembolleri yıkın, gerici kişileri yargılayın" diyordu. Çağrılar kitlesel histeriye yol açtı; öğretmenler, fabrika müdürleri, tarihî eserler yakıldı, yıkıldı, asıldı. Asıl hedef ise diğer komünist kadrolar ve entelektüellerdi. On yıl süren bu dehşet, Mao'nun sözlerini karşı çıkılamaz hale getirdi ve partide ona biat etmeyen herkes tasfiye edildi.

NİXON-MAO GÖRÜŞMELERİNİN SIRLARI

Çin'e ilk yaklaşan Nixon değildi, ABD'ye ilk yaklaşan Mao olmuştu. Mao, 1970'ten itibaren bir dizi açılım yaptı: Tienanmen Meydanı'ndaki geçit törenine Amerikalı bir gazeteciyi davet edip Nixon'ın ziyaretinden memnuniyet duyacağını söyledi. ABD o sırada Vietnam'da savaşıyordu, Çin de tam o günlerde Vietnam'a yardımlarını azaltmıştı.

Nixon, Temmuz 1971'de Kissinger'ı Çin'e gönderdi. Sonradan açıklanan zabıtlara göre Başbakan Cou En-lay, Kissinger'a "Siz Ba'sınız, Amerika Ba'dır" diyor. Ba, şu anda hâkim olan, fakat devrilmeye aday güç sahibi demek. 100 Yıllık Maraton yazarı Michael Pillsbury, yıllar sonra cümleyi tercüme eden Büyükelçi Ci Caocu'yu yakalıyor:

-Kissinger'a Ba'nın anlamını söylediniz mi?

-Hayır.

-Niçin?

-Üzülürdü.

Bu mesele, sonradan Tukidides Tuzağı denen şeyin ta kendisi haline........

© Yeni Şafak