“Her yasal hak, helâl değildir ve olamaz” Alev Alatlı

Muhteşem bir film; 2017 yapımı Barry Lawinson’ın yönettiği, The Wizard of Lies (Yalanlar Büyücüsü). Başrollerde Robert De Niro ve Michelle Pfeiffer var. Film, Wall Street’in efsanevi ismi ve dünya tarihinin 65 milyar dolarla en büyük borsa sahtekârlığının mucidi Bernard L. Madoff’un kurduğu devasa illüzyonun çöküşünü anlatıyor.

1960 yılında kendi adını taşıyan yatırım şirketini kuran Madoff, Wall Street’in en saygın figürlerinden biriydi. Elektronik işlem sistemlerinin öncülerinden olan ve bir dönem NASDAQ Yönetim Kurulu Başkanlığı ile Ulusal Menkul Kıymet Aracıları Birliği (NSAD), Menkul Kıymetler Sektörü Birliği (SIA) ve Yeshiva Üniversitesi yönetim kurullarında görev yapan Madoff, müşterilerine her yıl -12 civarında ABD için olağanüstü bir getiri vaat ediyordu.

Bu getiriyi “split-strike conversion” adını verdiği karmaşık bir stratejiyle sağladığını söylese de işin aslı başkaydı. Madoff’un 18. ve 19. katlarda bulunan firmasında gerçek ve kârlı bir aracılık/piyasa yapıcılık (market making) bölümü bulunuyordu; Madoff’un Wall Street’teki itibarını da bu meşru iş sağlamıştı. Ponzi şeması ise 17. katta, ayrı bir ekiple yürütülen “yatırım danışmanlığı” adı altında dönüyordu.

Madoff danışmanlık bölümünde hiçbir zaman gerçek bir yatırım yapmamıştı. İşletilen mekanizma basitti; yeni giren yatırımcıların parası, eski yatırımcılara “kâr” adı altında ödeniyor; sahte hesap dökümleriyle bu yalan her ay yeniden belgeleniyordu.

Olay, 2008 küresel finans krizine kadar sürdü. Piyasalardaki sıkışmayla birlikte yatırımcılar yaklaşık 7 milyar dolarlık ana paralarını çekmek isteyince ve fona yeni taze para girişi durunca, sistem anında tıkandı; bizde şu anda olduğu gibi…

Aralık 2008’de Madoff, oğullarına 17 yıl süren sahte imparatorluğun “büyük bir yalan” olduğunu itiraf etti. Oğullarının durumu yetkililere bildirmesiyle 11 Aralık 2008’de tutuklanan Madoff, Mart 2009’da hakkındaki 11........

© Yeni Şafak