Dünkü yazıda, hareket eden saatin yavaş işlediğini gördük. Ve yazıda bir ikilemden bahsetmiştik: madem mutlak hareketsizlik yoktur, hareket bir referansa bağlıdır ve dolayısıyla trendeki yolcuya göre perondaki yolcu, perondaki yolcuya göre de trendeki yolcu hareket ediyor dememizin fizik açısından hiçbir sakıncası yoktur. O halde ikisinin de saati birbirlerine göre geri kalmış olmalı. Hangisi gerçek ve nasıl?

Bunun nasıl mümkün olduğunu anlamak için, hayatımız boyunca sorgulamadığımız bir kelimeyi masaya yatırmamız gerekiyor: "şimdi."

Şimşek düşen tren

Şimdi yine Einstein'ın yaptığı bir düşünce deneyini kullanalım.

Uzun bir tren hızla ilerliyor. Tam trenin ortasında bir yolcu oturuyor. Peronda da bir adam duruyor ve tam o anda, yolcu adamın önünden geçiyor.

O sırada iki şimşek düşüyor: biri trenin ön ucuna, biri arka ucuna.

Perondaki adam ne görür? İki şimşeğin ışığı ona iki uçtan eşit mesafe kat ederek gelir ve aynı anda ulaşır. Adam kararını verir: bu iki olay aynı anda oldu. Olayı tam kavrayalım diye biraz daha açayım. Perondaki adam tam trenin ortası önden geçerken, şimşekler çakıyor dolayısıyla şimşekler çaktığı zaman trenin başına da sonuna da aynı mesafede. İki ışıkta ona ulaşmak için aynı uzunluktaki bir mesafeyi geçiyorlar, dolayısıyla olaylar onun için aynı anda oluyor.

Peki trendeki yolcu? O da iki ışığı bekler. Ama o, ışıklar yolu kat ederken duruyor değildir; trenin ön ucuna doğru ilerlemektedir. Yani öndeki şimşeğin ışığına doğru koşmakta, arkadakinin ışığından ise kaçmaktadır. Yani tekrar iyice kavrayalım. Önündeki şimşeğin çaktığı yani ışığın kendisine doğru yol aldığı noktaya, kendisi de hızlı bir şekilde gitmektedir, aynı şekilde arkasındaki şimşeğin çaktığı ışık noktasından da hızla uzaklaşmaktadır. Sonuç: öndeki ışık ona önce ulaşır, arkadaki sonra.

Şimdi kritik nokta. Yolcu "ışık bana önce geldi ama aslında aynı andaydı" diyebilir mi? Diyemez. Çünkü ışığın hızı onun için de sabittir; ışık ona yetişmek için hızlanmamış, gecikmemiştir. Vagonun........

© Yeni Mesaj