"Rusya çökecek" demek çarpıcı bir manşet olabilir. Fakat ekonomiler manşetlere bakarak çökmez. Devletin ekonomiye müdahale kapasitesinin yüksek olduğu, enerji gelirleri devam eden ve savaş üretimini büyük ölçüde kendi kaynaklarıyla sürdürebilen Rusya gibi bir ülke için ani çöküş beklentisi gerçekçi görünmüyor. Asıl mesele, Moskova'nın savaşı ne kadar daha finanse edebileceği ve bunun karşılığında ekonomisinin hangi alanlarından vazgeçmek zorunda kalacağı.

Rusya neden hala dayanıyor?

Rusya'nın dayanıklılığının birkaç temel nedeni var. Enerji gelirleri hala önemli bir kaynak. Devlet, ekonominin büyük bölümünü yönlendirebiliyor. Savunma sanayisi yüksek kamu siparişleriyle çalışıyor. Batı ile bozulan ticaretin önemli bir bölümü Asya üzerinden başka kanallara taşındı. Kremlin ayrıca savaşın ekonomik yükünü topluma dağıtabilecek araçlara sahip.

Bu nedenle "Rusya'nın parası bitiyor, birkaç ay içinde çökecek" hesabı fazla mekanik kalıyor. Bir devletin kasasındaki paraya bakarak savaşma kapasitesini ölçmek yeterli değil. Moskova gerektiğinde kaynakları savunma harcamalarına aktarabiliyor, sivil ekonomideki kayıpları ise belirli bir süre tolere edebiliyor.

Ancak bunun bir karşılığı var: Savaş uzadıkça ekonominin diğer ihtiyaçları geri plana itiliyor.

Savaş ekonomisinin bedeli

Rusya'daki ekonomik büyümenin önemli bölümünü savunma harcamaları destekliyor. Devlet sipariş veriyor, fabrikalar çalışıyor, işgücü talebi artıyor. Bu tablo ilk bakışta güçlü bir ekonomi görüntüsü oluşturabiliyor.

Fakat savunma fabrikalarının tam kapasite çalışması, ekonominin tamamının sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Devlet siparişiyle üretim yapan bir silah fabrikası ile yüksek kredi maliyeti altında yatırım yapmaya çalışan bir sivil işletme aynı ülkede yaşıyor.

Savaşın ilk faturası da bütçeye çıkıyor. Moskova bu faturayı bugün karşılayabiliyor. Fakat yüksek savaş harcamaları kalıcı hale geldikçe seçenekler daralıyor: Daha fazla borçlanmak, vergi gelirlerini artırmak, rezervleri kullanmak veya sivil harcamaları kısmak.

Her seçeneğin maliyeti var. Rezervler kullanıldıkça güvenlik yastığı........

© Yeni Mesaj