1970’li yıllarda ABD ve Suudi Arabistan arasında akdedilen Petrodolar sistemi, on yıllar boyunca doları dünyanın tek hâkimi, Washington’u ise küresel sahnede tek merkezli otorite kıldı. Ancak bugün, İran ve Çin ekseninde gelişen Petroyuan hamleleri ve mBridge gibi dijital köprüler, bu devasa yapının temellerini sarsmakla kalmıyor, Batı merkezli finansal düzenin sonunu da tetikliyor.

İran’ın SWIFT sisteminden dışlanması ve dolar bazlı ticaretten men edilmesi, Tahran’ı savunma amaçlı alternatif sistemler inşa etmeye itti. Bu arayışın meyvesi olan Petroyuan, sadece bir para birimi değişikliği değil; küresel vesayet sistemine karşı bir başkaldırıdır. İran’ın petrol satışlarında Çin Yuanı’nı esas alması, doların “vazgeçilmezlik” efsanesini sarsan bir domino etkisini beraberinde getirmektedir.

Bu tarihî dönüşüm, ABD siyasetinin kalbinde de derin bir çatlağa yol açmış durumdadır. Bir tarafta J.D. Vance gibi isimlerin temsil ettiği, “önce Amerika” diyen ve jeopolitik gerçekliğe daha realist yaklaşan kanat; İran ile savaşın, ABD için askerî bir zaferden ziyade ekonomik bir intihar olduğunu yüksek sesle dile getirmektedirler. Onlara göre; savaşın tetiklediği “topyekûn eksen kayması,” doları dünyadan tamamen silecek ve ABD’yi kendi içine çökmüş bir devlete dönüştürecektir. Vance’in uyarısı nettir: Bir savaşı kazanabilirsiniz, ama o süreçte para biriminizin küresel rezerv statüsünü kaybederseniz, asıl darbeyi cephede değil ekonomik olarak alırsınız.

Diğer tarafta ise Marco Rubio gibi isimlerin başını çektiği, Neocon ideolojinin bayraktarlığını yapan “şahinler”; ekonomik risklerin ve doların çöküş ihtimalinin farkında olmalarına rağmen,........

© Yeni Asya