HANİ FAİZ HARAMDI?
Ekonomi Politik Eksen ve Toplumsal Yansımalar
Siyasal ve toplumsal hayatın en büyük trajedisi, kutsal iddiaların eylemlerin ağırlığı altında ezildiği anlarda saklıdır. Türkiye’nin ekonomi politik hattında yıllardır dile getirilen faiz karşıtı deklarasyonlar, bugün ne yazık ki ekonomi yönetiminin basiretsiz tercihleri sonucunda, ülkeyi cumhuriyet tarihinin en büyük faiz sarmallarından birine mahkûm etmiştir. Söylem düzeyinde faize savaş açıldığı ilan edilirken, karar mekanizmalarındaki bazı parti yöneticilerinin ve yakın çevrelerinin adının karıştığı son fon skandalı, bu sistemik zıtlığın toplumsal vicdanı kanatan en açık vesikasıdır.
Makro düzeyde faize karşı net ve prensip eksenli duruşlar ifade edilmesine rağmen; ekonomi yönetiminin ve bankacılık bürokrasisinin perde arkasında kamusal olanakları devasa birer faiz ve rant makinesine dönüştürmesi, telafisi güç bir samimiyet krizi doğurmuştur. Meydanlarda harama karşı verilen nutuklar, ne yazık ki içeriden sızdırılan finansal bilgi ağlarıyla (insider trading) haram borsa fonlarında katlanan servetlerin maskesi hâline getirilmiştir. Bu tablo, ekonomi yönetiminin millete sunduğu söylem ile sahada inşa ettiği eylem arasındaki derin yarılmanın net resmidir.
Rasyonel Zemin İllüzyonu ve Kronikleşen Sermaye Sarmalı
Ekonomi yönetiminin liyakat ilkesini bypass eden ve günü kurtarmaya çalışan hamleleri, Türkiye’yi adım adım yapısal bir faiz kıskacına sürüklemiştir. Süreci resmi verilerle masaya yatırmak, idarecilerin ve milletin bu gerçeklikle yüzleşmesi adına kaçınılmazdır. 2021 yılının eylül ayında seviyesinde olan Merkez Bankası politika faizi, teorik denemelerle 2023 yılının şubat ayında %8,5’e kadar indirilmiştir. Ancak bu indirim üretimi teşvik etmek yerine enflasyonu çığırından çıkarmış; parası olanların kayıt dışı fonlara kaçmasına neden olmuştur.
Bu çöküşün ardından direksiyonu devralan yeni ekonomi yöneticileri ise rasyonel zemine dönüş iddiasıyla politika faizini P seviyesine kadar fırlatmıştır. Gelinen noktada faiz oranlarının 7 bandında........
