Şimdi bahsedeceğimiz hâdise bile Tek Parti Zihniyetini, tek başına anlatmaya yeter. Bahsini edeceğimiz zâtın ismini vermeyeceğiz:

Devrin damalı dolmuşlarıyla taksicilik yaparak nafakası peşinde koşan bu insan, söz edeceğimiz olay tarihinde Süleymaniye Câmiî’ne yakın oturmaktadır. Yahya Kemal’in teşbihiyle “Ulu mâbed’’e yine bir vakit namazına gider.

Namaz bitip, câmiden çıktığında cüzdanını çaldırdığını fark eder. Eyvah! Paranın gitmesi neyse ama cüzdanda “şoförlük ehliyeti’’ vardır. Hemen yakındaki polis karakoluna koşar. Şikâyetini söylemek için söze başlayacaktır ki komiser, öfkeyle bağırır:

-Başındaki şu suç unsurunu çıkart be adam!..

Mağdur vatandaş, şaşırır, elini başına atar! Yaşadığı üzüntü ve heyecanla başında namaz takkesi olduğunu unutmuş. Devir, Tek Parti Zihniyetinin eseri 27 Mayıs Darbesi devridir. 10 yıllık iktidar devrilmiş, Başvekil Adnan Menderes ve iki Bakan asılmış, yüzlerce DP’li mahkûmdur. Tam bir faşizan terör esmektedir. Vatandaş, karakoldadır. Kolay mı, heyecanlanmamak mümkün mü? Karşısında koskoca komiser bulunmaktadır.

1997’de başlayan 28 Şubat Cunta Zulüm Günlerinde başı örtülü anneler, evladlarının okul bahçelerine giremedikleri, onların mezuniyet törenlerine katılamadıkları gibi 1923-1950 arası Erken Cumhuriyet’te de vatandaş, şikâyet ihbarı için polise, jandarmaya, hatta tedavi için gönül rahatlığıyla hastaneye gidemezdi. O kadar ki kafasındaki kasketten pamukların fırladığı, üstündeki ceket, köyde müştereken kullanılan eşya olan T.C. vatandaşı, eczaneye bile ayakkabısını çıkartarak girmeye teşebbüs ederdi. Hâkim, müdde i umumî zaten bir tarafa, polisten korkulur, tahsildardan merhamet dilenir, muallim bey karşısında mahcup konuşulurdu. Nahiye müdürüne, kaymakama, valiye yaklaşmak olacak şey değildi…

Uzak tarih olarak yüz sene öncesinden daha yakın tarih olarak da 60 yıl evvelinden söz ediyoruz. Bugün ortadan çatlayarak iki partiye ayrılan ve tükeniş........

© Türkiye