İslam dininin üzerinde önemle durduğu hususlardan birisi belki de en önemlisi Müslümanların ilme teşvik edilmesi olmuştur. Pek çok âyet ve hadiste doğru bilgiye ulaşmanın fazilet ve önemine yer verilmiştir.

Bilhassa İslami ilimlerin tahsilinde bulunan talebeler başlangıçtan itibaren hocalarından ilmin ehemmiyetine dair pek çok teşvik edici sözler işitmişlerdir. Asırlar boyunca ilmiye sınıfı, kendilerinden yerlerini alacak ve halefleri olacak zevatı teşvik için kimi zaman seleften kimi zaman da kendi hayat tecrübelerinden ilme dair kıymetli özlü sözleri aktarmak suretiyle talebenin bu yöndeki arzularını diri tutmuşlardır.

Ayrıca talebenin ilim yolculuğunda her daim yanında bulunduracağı kitaplar telif edilmiştir. Misal olarak hadis kaynaklarının hemen hepsinde bulunan “Kitâbu’l-ilm” başlıklı bölümler yine ilimle meşguliyetin ne kadar ehemmiyetle üzerinde durulduğunu göstermesi bakımından önemlidir.

“Allah’tan ancak onun âlim olan kulları korkarlar” âyeti gibi, “Âbid ile âlim arasındaki fark benimle sizin aranızdaki fark gibidir” hadis-i şerifi de bu tarzdaki eserlerin girişlerinde sıklıkla karşımıza çıkar.

Allahü teala âyet-i kerimelerde şöyle buyurmaktadır:

“Allah iman edenleri yüceltir; kendilerine ilim verilmiş müminleri ise (Cennet’te) kat kat derecelerle yükseltir." (Mücadele suresi: 11)

“De ki, hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Bilen elbette kıymetlidir.” (Zümer suresi: 9)

“Kulları arasında Allahü teâlâdan en çok korkan âlimlerdir.” (Fatır suresi 28)

Hadis-i şeriflerde de buyuruldu ki:

“İlim öğrenmek, kadın-erkek her Müslümana farzdır.” (Beyheki)

“Beşikten mezara kadar ilim öğrenmeye çalışınız.” (Şir’a)

“Allahü teâlâ, İbrahim aleyhisselama, ‘Ben ilim sahibiyim, ilim sahiplerini severim’ buyurdu.” (İbn Abdilber)

“İlim, İslam’ın hayatı, imanın direğidir.” (Ebuşşeyh)

“Hiç kimse, cehaletle aziz, ilim ile de zelil olmaz.” (Askeri)

“Melekler, ilim talebesinden memnun oldukları için kanatlarını onların üzerine gererler.” (İ. Abdilber)

“Bir âlimin, yanına oturarak, bir saat ilimle meşgul olması, bir âbidin 70 yıl ibadetinden hayırlı olabilir.” (Deylemi)

Büyük mutasavvıf İsmail Hakkı Bursevî (1137/1725) hazretleri, tefsirinde en faziletli amelin ne olduğu sorusuna Hazreti Peygamberin verdiği üç kez “Allah’ı bilmek” cevabı ile “faydalı ilmi” izah etmektedir. Dolayısıyla Bursevî’ye göre ilmin faydalı oluşu ancak Allah’ı bildirmesi ile mümkündür.

Âyet-i kerime ve hadis-i şeriflere uymak Müslümanları her devirde ilimle mücehhez kılmıştır.

İstikamet ve orta yol!

İlim........

© Türkiye