Sütlülerin hafifliği, şerbetlilerin ihtişamı ve helvaların geleneksel dokusu... Türk tatlı kültürünün temel taşlarını oluşturan pişirme yöntemlerinden sunum inceliklerine kadar, damaklarda iz bırakan bir mirası keşfedin.

Hun Devleti ile ilgili araştırma ve bulgular, Orta Asya Türk mutfağı adına elde edilen ilk bilgiler olarak sayılabilmektedir. Hunların, diğer Türkler gibi hayvansal gıda ürünleri (süt, koyun, yoğurt, at eti vb.) kullandıkları; bunun yanında arpa, pirinç ve darı da tükettikleri bilinmektedir. Bazı kaynaklarda Orta Asya Türklerinin tatlı hazırlamadığı, tüketmediği ya da tatlı tüketimini ayıp olarak nitelendirdiği belirtilmektedir. Buna karşın bazı kaynaklar, Türklerin tatlı tükettiğini; pekmez ve bal gibi ürünlerle tatlı ihtiyaçlarını giderdiklerini aktarmaktadır.Roma ve Bizans’tan etkilenen, Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu ile devam eden günümüz Türk mutfağındaki yeme-içme alışkanlıklarının en can alıcı kısımlarının başında tatlılar gelir. Ben de bu yazımda tatlıları konuk ettim.

Yemek sonrasında çoğunlukla kadim yöntemlerle yetiştirilmiş, orijinal lezzetini Anadolu’nun toprağından ve güneşinden alan mevsim meyveleri tüketilir. İlkbahar çilekle başlar, kiraz ve kayısı ile devam eder. Yazın alameti şeftali, kavun ve karpuzdur. Yaz sonuna doğru olgunlaşmaya başlayan üzüm çeşitlerini; beyaz ve kara incir, elma, armut ve ayva izler. Portakal, mandalina ve muz ise kış meyveleridir.

İlkbahar ve yaz aylarında meyveler taze tüketilir. Daha sonra ise taze ya da kurutularak; kompostolarda ve reçellerde kullanılır. Orijinal reçeller arasında ayva, vişne ve gül reçelini (meyve olmayıp gül yapraklarından yapılır) sayabiliriz.

PİŞİRİLENİ DE VAR KIZARTILANI DA

Türk mutfağının tatlı familyasına en harikulade katkısı sütlü tatlılardır; yani muhallebi ve akrabaları. Bunlar, mısır ve pirinç unuyla, tereyağı veya yumurta katmadan da yapılabilen tatlılardır. Daha da hafif bir tatlı istendiğinde ise sütün çok az kullanıldığı su muhallebisi ya da sadece meyve ile yapılan kaysefe gibi tatlılar tercih edilir. Sütlü tatlıların, su muhallebisinden başlayıp tavukgöğsüne uzanan pek çok çeşidi bulunur.

Unlu tatlıları; fırında pişirilenler, yağda kızartılan mayalı hamur işleri ve tavada kavrularak yapılan helvalar olarak sınıflandırabiliriz. Fırın tatlılarını ise baklava ve akrabaları teşkil eder. Bunlar, kâğıt kadar ince açılan yufkaların arasına tereyağı sürülerek kat kat dizilir; katlanır veya sarılarak aralarına çekilmiş ceviz, Antep fıstığı ya da kaymak konularak hazırlanır. Fırından........

© Türkiye