ÜSTATLARIN SEÇTİKLERİ BEYİTLER

Prof. Dr. Ahmet SEVGİ

13. asırda temeli atılan, 14. asırda meyveye duran ve 15-16. yüzyıllarda da doruğa çıkan Klasik Türk şiirinde, “ne dedim”den ziyade “nasıl dedim”, diğer bir ifade ile “güzeli tasvir”den çok, “güzel tasvir” esastır. Nâbî’nin:

“Baksan ekser suhan-ı şâir-i hâm

Zülf ü sünbül gül ü bülbül mey ü câm

Çıkamaz   dâire-i   dilberden

Kadd ü hadd ü leb ü çeşm-i terden” 

diyerek eleştirdiği bu şiir anlayışının ürünü olan “Divan”lar incelendiğinde “güzel şiir” değil de “güzel beyit”ler dikkati çeker. Dolayısıyla, hüsniyat şiirinden (Divan şiiri) faydalanmak isteyenlerin:

“1- Nevâdiru’l-âsâr (Recaizade Ahmet Cevdet, Bulak-1256)

2- Gülzâr-ı Âsâr (Abdurrahman Nâcim, Beyrut-1891)

3- Müntehabât-ı Mesâri‘ u Ebyât (Bursalı Mehmet Tahir, İst. 1328)

4- Unutulmaz Mısralar (Hilmi Soykut, İst. 1968)”

gibi beyitler antolojisi diyebileceğimiz eserlere yönelmeleri tabiidir. Nitekim üniversite yıllarımızda hocalarımız bize “Divan”ların yanında bahusus bu tip antolojileri tavsiye ederler hatta sınıfta:

“O gül endâm bir al şâle bürünsün yürüsün

Ucu gönlüm gibi ardınca sürünsün yürüsün.”

“Yok bu şehr içre senin vasfettiğin dilber Nedîm

Bir perî-sûret görünmüş bir hayâl olmuş sana.” 

O zamân ki bezm-i cânda bölüşüldü kâle-i kâm

Bize  hisse-i  mahabbet  dil-i  pâre  pâre  düştü.”

tarzında güzel beyitler okurlar, biz de hemen not alır ve ezberlerdik.

Muhtemelen böyle bir rahle-i tedrisattan geçmiş olan Doç. Dr. Bilge Karga Göllü ve Şeyda Seyhanlı merak edip “21. yüzyılda Divan Edebiyatının en sevilen beyitleri neler olabilir?” düşüncesinden hareketle,........

© tarihistan.org