Prof. Dr. Barış Doster: ABD ekonomisi ve NATO’nun işlevi
Prof. Dr. Barış Doster
ABD Başkanı Trump, ısrarla muhataplarına ve dünyaya, “ABD’yle ticaret yapın”, “ABD’de yatırım yapın” dese de, şimdiye dek umduğunu bulamadı. Bulamamasının birkaç sebebi var.
Birincisi, ABD; eskisi kadar büyük bir cazibe merkezi değil. İkincisi, ABD’nin en büyük rakibi olan Çin; dünyanın geri kalanı yanında, bizzat ABD’li büyük şirketler açısından da üretimde, yatırımda, ABD’den daha cazip bir ülke olarak öne çıkıyor. Çünkü ABD’nin üretim maliyetleri konusunda, Çin’le rekabet etmesi mümkün değil. Çin çok daha fazla, çok daha ucuza üretiyor. Üstelik kaliteli de üretiyor. Hızla markalaşıyor. O nedenle ABD Başkanı Trump’ın, ABD’li şirketlere, Çin’deki fabrikalarını söküp ABD’ye taşımaları yönündeki çağrısı da beklediği karşılığı bulmadı.
Trump, Avrupalı müteşebbislere, yatırımcılara, patronlara da ABD’de yatırım yapmaları çağrısı yaptı defalarca. “ABD’de fabrika kurun. Size dünyanın en avantajlı, en düşük vergi olanaklarını sunalım. Aksi halde, yüksek gümrük vergisi ödemeye devam edersiniz. Hatta bu gümrük vergilerini daha da artırırız” dedi. Adeta tehdit etti. Buna rağmen, Avrupalılardan da beklediği ilgiyi göremedi.
Ekonomiye, ticarete, gümrük vergilerine ilişkin bu tablonun, siyasete, dış politikaya yansımaması mümkün değil. O nedenle, ABD; ekonomiye ilişkin davetlerinden, ticarete ilişkin önerilerinden umduğu yanıtı alamayınca, siyasi baskılara, dış politika konusundaki tehditlere daha sık başvuruyor. NATO konusunda, Avrupalı müttefiklerini azarlıyor. NATO bütçesine daha fazla katkı yapmaları için Avrupalılara baskı yapıyor. Bazen hızını........
