Aragon’lardan Monet’lere, Paris’te ev gezmeleri…
Diğer
06 Ağustos 2025
Artık emekliyim ama şimdi de çok yakın bir arkadaşım Paris’te yaşıyor ve ben de yılda en azından bir kez gidiyorum.
Mayıs sonunda bir haftalığına gittim yine. Bu kez farklı bir gezi oldu çünkü bu kez ‘Marais- ST.Germain de Pres – Opera’ üçgeninden çıkıp, şehrin biraz dışında muhteşem iki ziyaret yaptık; yazıyı yazmamın da nedeni esas olarak onlar zaten. Eğer yakınlarda gidecek olan varsa ve benim gibi görmedilerse programlarına alsınlar diye.
İlk ziyaret ünlü şair Louis Aragon ile yine ünlü yazar Elsa Triolet’in evine. Benim şiirle çok muhabbetim yoktur. Aragon’u da Livaneli şarkılarından öğrenmiştim 70’li yıllarda birçoğumuz gibi. Sonra sosyalist olması nedeniyle epeyce şiirini okumuştum. Elsa Triolet’in ise “Gün Doğarken Bülbül Susar” diye bir kitabını aldığımı ve okuduğumu hatırlıyorum- muhtemelen 30’lu yaşlarda ama neden bahsettiğini bile anımsamıyordum evlerine gittiğimiz sırada.
Evleri Paris’in 60-70 km kuzeyinde ‘Saint-Arnoult-en- Yvelines’ adlı bir komünde. Biz arabayla gittik; özellikle otobanlardan çıktıktan sonra çok tatlı yemyeşil arazilerin ortasından dar yollardan geçerek- toplu taşıma var mı bilmiyorum. Daha önceden arkadaşım biletlerimizi almıştı fakat heyhat bilet sadece evi dışardan görmek ve bahçeyi gezmek içinmiş; evin içi ancak rehberli turla gezilebiliyormuş ve ayrı ücreti varmış tabii. Neyse o bileti de aldık çünkü ev de bahçe de inanılmaz güzel. Turu bekleyene kadar pek çok sanat eseri barındıran bahçede daha doğrusu koruda dolaştık. Aragon’la Triolet’in mezarları da bahçede- sonradan rehberden öğrendiğimize göre Elsa öldüğünde Aragon dönemin başkanı Pompidou’dan bunun için özel izin almış.
Keyifle bahçeyi gezdik; sizin de görmeniz için fotoğraflar da çektik elbet. Bir de kahve içince tur saati geldi. Toplam 6 kişi var! Rehber geldi- eyvahlar olsun aksırık tıksırık içinde- biz hemen maskeleri taktık. Kadın sordu tanıyor musunuz Elsa ile Aragon’u diye. Biz biraz dedik, bir çift eh dedi- öbürleri tamamen bi haber, üstelik hepsi de Fransız! Tabii rehber de Fransızca konuşuyor ve öyle kulaklık tercüme falan yok. Arkadaşım bana tercüme etti sağolsun, sonra da biraz okudum tabii.
Efendim Elsa bir Rus Yahudisi, Moskova’da doğmuş. Kızkardeşiyle birlikte çok iyi bir eğitim almış. 1915 de ünlü Rus şairi Mayakovsky ile tanışmış, rivayete göre çok etkilenmiş ve evlerine davet etmiş. Etmiş de kime niyet kime kısmet, Mayakovsky kardeşi Lily Brick’e aşık olmuş. Elsa daha sonra Fransız bir subayla evlenip Fransa’ya yerleşmiş - soyadı oradan geliyor. Evlilik iyi gitmemiş, boşanmışlar. 1928’de Aragon’la tanışmış ve ilk görüşte birbirlerine aşık olmuşlar rehberin dediğine göre.
Aragon ise oldukça farklı bir aileden geliyormuş- gerçek soyadı Andrieux.........
© T24
