OECD, Tax Policy Reforms 2026: OECD and Selected Partner Economies (Vergi Politikası Reformları 2026: OECD ve Seçilmiş Ortak Ekonomiler) başlıklı raporunu yayımladı. 

Raporda OECD ülkeleri dâhil toplam 92 ülke ve vergi yetki alanında 2025 yılı içerisinde gerçekleştirilen veya duyurulan vergi reformları karşılaştırmalı olarak ele alındı. 

Raporda kişisel gelir vergisi, sosyal güvenlik katkıları, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim vergileri, çevreyle ilgili vergiler ve servet üzerinden alınan vergilere ilişkin düzenlemeler değerlendirildi. 

12 Ekim tarihli yazımda kişisel gelir vergisine ilişkin reformları ele almıştım. Bu yazıda ise kurumlar vergisi açısından yapılan reformların bir kısmını aktarmaya çalışacağım. 

Kurumlar vergisi açısından 

2025 yılında kurumlar vergisine ilişkin reformlarda kamu gelirlerinin artırılması, yatırımların teşvik edilmesi, ekonomik büyümenin desteklenmesi ve yenilikçi faaliyetlerin geliştirilmesi öne çıktı. 

OECD Raporuna göre, ülkelerin ortalama birleşik kurumlar vergisi oranı üst üste üçüncü yılda da büyük ölçüde sabit kaldı. Böylece uzun yıllardır devam eden kurumlar vergisi oranlarını düşürme eğiliminin önemli ölçüde yavaşladığı görüldü. 

OECD'nin 145 ülke ve vergi yetki alanını kapsayan kurumlar vergisi istatistiklerine göre, 2000 yılında yüzde 28 olan ortalama birleşik kurumlar vergisi oranı, 2025 yılında yüzde 21,2 düzeyinde gerçekleşti. 

Bununla birlikte, 2025 yılında kurumlar vergisi oranlarını artıran ve azaltan ülke sayıları birbirine yakın olsa da oran artışlarının büyüklüğü indirimlerden daha fazla oldu. 

Diğer taraftan ülkeler, genel kurumlar vergisi oranlarında değişiklik yapmakla yetinmeyerek belirli yatırımlara, araştırma-geliştirme faaliyetlerine, yeni teknolojilere ve stratejik sektörlere yönelik vergi avantajları sağlamaya devam etti. 

Bankalar ve finans kuruluşları başta olmak üzere belirli sektörlere yönelik ilave vergiler de dikkat çekti. 

Kurumlar vergisi oranlarını artıran ülkeler 

Estonya, Tunus, Litvanya ve Güney Kore, kurumlar vergisi oranlarını artırmaya yönelik düzenlemeler yaptı. Fransa ise büyük şirketlere yönelik geçici bir ek vergi getirdi. 

Estonya, genel kurumlar vergisi oranını iki puan artırarak yüzde 20'den yüzde 22'ye yükseltti. 

Tunus, genel kurumlar vergisi oranını yüzde 15'ten yüzde 20'ye çıkardı. Böylece kurum kazançlarına uygulanan vergi oranında beş puanlık artış yapıldı. 

Litvanya, genel kurumlar vergisi oranını yüzde 16'dan yüzde 17'ye yükseltti. Ayrıca küçük şirketlere uygulanan indirimli kurumlar vergisi oranı da yüzde 6'dan yüzde 7'ye çıkarıldı. 

Güney Kore, artan oranlı kurumlar vergisi tarifesindeki bütün dilimlerin oranlarını birer puan artırdı. 

Fransa, büyük şirketlerin kurumlar vergisi yükünü artırmak amacıyla geçici nitelikte olağanüstü bir ek vergi getirdi. 

Buna göre yıllık cirosu en az 1 milyar Avro olan şirketlerin hesaplanan kurumlar vergisi üzerinden yüzde 20,6, cirosu 3 milyar Avro veya daha fazla olan şirketlerin ise yüzde 41,2 oranında ilave vergi ödemesi öngörüldü. 

Bu düzenlemeyle normal kurumlar vergisi oranı yüzde 25 olan Fransa'da, söz konusu şirketler bakımından toplam kurumlar vergisi oranı yaklaşık yüzde 31 ve yüzde 36 düzeyine yükseldi. 

Kurumlar vergisi oranlarını düşüren ülkeler 

İzlanda, Portekiz ve Almanya kurumlar vergisi oranlarını azaltmaya yönelik düzenlemeler yaptı. 

İzlanda, 2024 yılında geçici olarak yüzde 21'e yükselttiği kurumlar vergisi oranını yeniden yüzde 20'ye düşürdü. 

Portekiz, kurumlar vergisi oranını 2026–2028 döneminde her yıl bir puan azaltarak yüzde 20'den yüzde 17'ye indirmeyi kararlaştırdı. 

Almanya, federal düzeyde uygulanan kurumlar vergisi oranını 2028 yılından başlayarak 2032 yılına kadar kademeli biçimde yüzde 15'ten yüzde 10'a düşürecek bir yasal düzenleme kabul etti. 

Bununla birlikte Almanya'da şirketler, federal kurumlar vergisinin yanı sıra yerel ticaret vergisine (Gewerbesteuer) de tabi bulunuyor. OECD Raporuna göre, yerel vergiler de dikkate alındığında şirketlerin yaklaşık yüzde 30 düzeyindeki toplam vergi yükünün, düzenlemenin tamamen uygulanmasıyla birlikte yaklaşık yüzde 25'e gerilemesi bekleniyor. 

Singapur ise 2025 yılında bütün şirketlere, şirket başına 40 bin Singapur doları üst sınırına tabi olmak üzere, hesaplanan kurumlar vergisinin yüzde 50'si oranında vergi indirimi sağladı. 

Bankalara ve finans kuruluşlarına yönelik vergiler artırıldı 

OECD Raporunda dikkat çeken gelişmelerden biri, bankalar ve diğer finans kuruluşlarına yönelik vergi artışlarının yaygınlaşması oldu. 

Bazı ülkeler, özellikle yüksek faiz oranları nedeniyle olağanüstü kâr elde eden bankaların daha fazla vergilendirilmesine yönelik düzenlemeler yaptı. 

Polonya, ticari bankalara uygulanan kurumlar vergisi oranını 2026 yılından itibaren yüzde 19'dan yüzde 30'a yükseltti. Bu oranın 2027 yılında yüzde 26'ya, 2028 yılından itibaren ise yüzde 23'e düşürülmesi öngörüldü. Bununla birlikte bankaların aktifleri üzerinden alınan vergide indirime gidildi. 

Kolombiya, finans kuruluşları, sigorta ve reasürans şirketleri, aracı kurumlar ve sermaye piyasası altyapı kuruluşlarına uygulanan gelir vergisi ek oranını 5 puandan 15 puana yükseltti. 

İtalya, bankalar ve diğer finansal aracılar için uygulanan bölgesel üretim faaliyetleri vergisinin (IRAP) standart oranını yüzde 4,65'ten yüzde 6,65'e çıkardı. Sigorta şirketlerinde ise bu oran yüzde 5,90'dan yüzde 7,90'a yükseltildi. 

Belçika, bankalara uygulanan mevcut vergileri artırdı. Ayrıca sigorta primleri üzerinden alınan verginin oranını yüzde 9,25'ten yüzde 9,6'ya çıkardı. 

İsrail, Aralık 2025'te yüksek faiz ortamında olağanüstü kâr elde eden büyük bankalara yönelik geçici bir vergi artışı duyurdu. Daha sonra yapılan anlaşmayla önerilen vergilendirme mekanizması yerine bankalardan 2026 yılında 3 milyar İsrail şekeli, 2027 yılında ise 250 milyon şekel tutarında özel ödemeler alınması kararlaştırıldı. 

Slovakya, düzenlemeye tabi sektörlerde faaliyet gösteren kolektif yatırım şirketlerine uygulanan özel verginin oranını yüzde 0,363'ten yüzde 1,25'e yükseltti. 

Bu örneklerde genel kurumlar vergisi oranlarının artırılmasından ziyade belirli sektörlerin vergi yükünün yükseltilmesi dikkat çekiyor. 

Yatırımlara yönelik vergi avantajları genişletildi 

2025 yılında birçok ülke, yatırımları desteklemek amacıyla vergi indirimleri, hızlandırılmış amortisman uygulamaları ve ilave gider indirimleri getirdi. 

ABD, 4 Temmuz........

© T24