1. Kimdir bu Husiler?

Husiler adlarını son birkaç yılda neredeyse her gün duyduğumuz, Yemen’le özdeşleştirdiğimiz ama “kimdir” sorusuna çoğumuzun cevabı olmayan bir tanımlama olarak hayatımıza girdi. Husiler’in ismi aslında bir aileden, daha doğrusu kabileden/aşiretten geliyor: Husi Ailesi Yemen’in kuzeyindeki köklü ve zengin ailelerden. Ailenin soyadı bugün siyasi ve silahlı mücadelenin adına dönüşmüş durumda ama aslında hareketin gerçek adı Ensarullah. “Allah’ın yardımcıları” anlamına geliyor.

2. Husiler hangi inancın mensubu?

Husiler Şiiliğin üç ana kolundan biri kabul edilen Zeydilik mezhebine mensup. Mezhebin kurucusu Hz. Muhammed’in torununun torunu olan ve Emevi Halifesine karşı başarısız bir isyan başlatan Zeyd bin Ali. Zeydilik aslında Sünni İslam’a Şiiliğin diğer mezheplerine kıyasla daha yakın bir inanç biçimi olarak biliniyor. Örneğin İran’ın geneline hâkim On İki İmamcılık Sünni İslam’la arasına daha fazla mesafe koyan bir mezhep. Husi Ailesinde bir önceki kuşaktan Bedreddin el-Husi’nin İran’ın Kum kentinde aldığı din eğitim esnasında On İki İmamcılık’tan etkilendiği ve diğer Zeydi gruplardan ayrışarak daha radikal bir çizgiye kaydığına dair kimi görüşler mevcut. Zeydiler yoğun olarak Yemen’in kuzeyinde yaşıyorlar.

3. Bugün Yemen’i Husiler mi yönetiyor?

İşte bu kısım epey karışık. Önce meselenin arka planını özetlemeye çalışayım, sonra bu soruyu yanıtlayayım: Yemen yüz yılı aşkın bir zamandır çatışmalarla sarsılan karmakarışık bir coğrafya. Ülkede bir iç savaş bitiyor, çok geçmeden yenisi başlıyor. Temel çatışma kuzeyle güney arasında. Kuzeydeki Zeydi gruplar Osmanlı döneminde de farklı zaman ve gerekçelerle merkezi otoriteye karşı ayaklanıyorlar. Buna karşılık zengin komşu Suudi Arabistan ve onun ortağı ABD petrol kuyularının yakınlarında kendi kontrolleri dışında bir yönetim istemiyor, dolayısıyla Yemen’de kendine yakın bazı hareketleri/liderleri destekliyor. İşin bir de Soğuk Savaş kısmı var. Sovyetler Birliği de tıpkı İngilizler ve ABD’liler gibi petrol yataklarına ve petrolün dağıtıldığı deniz yollarına yakın bu değerli topraklarda etkili olmak istiyor. İngilizlerin çekilmesinin ardından güneyde 1967’de sosyalist bir devlet kuruluyor: Güney Yemen Halk Cumhuriyeti. Daha sonra bu devlet adını Yemen Demokratik Halk Cumhuriyeti olarak değiştiriyor ve ta 1990’a kadar böyle geliniyor. Kuzey ve güneyin birleştiği 1990 yılından sadece dört yıl sonra yeniden çatışmalar ve iç savaş başlıyor. Birinci Yemen İç Savaşı aynı yıl sona eriyor ama savaşlar bitmiyor. 2014’te ülke ikinci kez iç savaşa giriyor. Husiler Arap Baharı’nın da verdiği rüzgarla başkent Sana’yı bu tarihte ele geçiriyor. Bugün başkent ve ülkenin kuzeybatısı Husilerin kontrolünde. Husi liderliğinin atadığı bir........

© T24