Bugün öznelliğimiz nerede?
Bugün nasıl bir dünyada yaşıyoruz? sorusunu sormak bize ne verir? Bu soru olan biteni kendi bedenimizde anlamak için sorulan bir sorudur. Kapının arkasından bakarız anlayabilmek için. Nasıl bir ortamda sağlıklı bir şekilde yaşamaya çalışmaktayız? Bizi biz yapan nedir? Bu sorular belki soyut sorular gibi gözükmekte bazılarımıza; ama tam da ne olduğumuzu, neler hissettiğimizi ve nasıl hareket ettiğimizi anlamamız açısından önemli durmakta. Nasıl bir toplumda yaşamaktayız? Etrafımızı saran insanlar ve nesnelerle ilişkilerimiz nasıl oluşmakta? Sosyal alan bizi nasıl davranmaya itmekte? Davranışlarımız ve nasıl düşündüğümüz bizi nasıl bir forma sokmakta? Aile ilişkilerimize bağlanan sorunlarımızın nasıl sosyal ve siyasi öğelerle dolu olduğunun farkında mıyız? Siyaset nasıl bir hastalık üretmekte kafalarımızda? Cinnet toplumu bireysel sorunlardan değil sosyal ortamdan türetilmekte.
Bu soruları sormak zorunda mıyız? diye sorulabilir. Bana göre, bu soruları sormak bizi insan yapan sorular. Hangi tip insanlarla yaşamakta olduğumuzu bize ifade eden sorular olduğu için, akıl ve ruh sağlımızı korumak açısından önemli sorular olarak karşımıza çıkmakta. Bu soruları birçok insan başka sorularla birlikte sormakta zaten. Bunu haberlerden öğreniyoruz. Bu sorularla birlikte daha yakın mesafede duran maddi sorular da var ve zaten maddi sorular bize yukarıdaki bu soruları sormaya yönlendiriyor.
Neyle besleneceğim? Bu akşam ailede nasıl yemek yenebilecek? Yeterli besin almakta mıyız? Çocukları iyi besleyebiliyor muyuz? Pazardan veya herhangi bir marketten alışveriş yaparken nelere dikkat etmeliyiz? Hangi besinlerin daha ucuz hangilerinin daha pahalı olduğunu bilmek zorundayız. Ay sonunu nasıl getiriyoruz? Yeteri kadar protein alabiliyor muyuz? Temiz bir hava soluyabiliyor muyuz? Kirlenen şehrin havası, egzoz gazları bizi ne kadar zehirliyor? Yediğimiz yemeklerle, beslenmekten çok artık zehir mi alıyoruz?
Bu sorular bizim öznelliğimizi oluşturan sorular. Özne bazılarına felsefi bir kavram olarak gözükebilir. Öznellik ise aynı şekilde anlaşılmaz bir kavram olarak algılanabilir. Öznenin kim olduğu sorusu toplumda sorulan bir soru olmayabilir. Biz bu kavramı kullandığımızda ne anlatmak istemekteyiz? Gündelik yaşamda herkesin kullandığı dilde bu özne kelimesini açmaya kalkarsak şunları ileri sürebiliriz. Bizi biz yapanın ne olduğu sorusu herkesin sorabileceği bir soru;........
